JWT Nedir?

JWT kullanarak hem authentication(sistemimizden geçerli bir kimliği olan işlem) hem de authorization(yapmak istediği işleme yetkisi olan işlem) yönetimi yapabilirsiniz. JWT token yapı itibariyle aşağıdaki gibi görünür ve 3 parça olarak yorumlanır.

eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJzdWIiOiIxMjM0NTY3ODkwIiwibmFtZSI6IkpvaG4gRG9lIiwiaWF0IjoxNTE2MjM5MDIyfQ.SflKxwRJSMeKKF2QT4fwpMeJf36POk6yJV_adQssw5cte

-Header

Header içerisinde token tipi ve şifreleme algoritması yer alır.

-Payload

Payload içerisinde işlemi yapan kullanıcıya ait yetkilerle beraber, kendi işinize yarayacak bazı parametreleri de yerleştirebilirsiniz. Örneğin, login olan kullanıcının adını taşıyıp, işlemlerde her seferinde db’e gidip çekmek yerine gelen token içerisinden kullanabilirsiniz.

{
  “id”: “123”,
  “name”: “Admin User”,
  “admin”: true
}

-Signature

Bu kısımda ise header ve payload içerisinde yer alan verinin herhangi bir dış müdahaleyle değiştirilmiş mi onu kontrol edebileceğiniz kısımdır. Token’ı oluştururken kullanılan private key ile doğrulama yapabilirsiniz.

JWT Token Nasıl Kullanılır?

Oluşturulan JWT token’ı yapılan HTTP isteğin Authorization header kısmına “Bearer“ kelimesi ile beraber ekleriz. Bu sadece yapılan istek sunucuda karşılanıp header içerisinde gelen token, jwt private key’imiz ile açılıp gerekli kontrollerden geçirilip işlenmeye başlar.

Authorization: Bearer eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJzdWIiOiIxMjM0NTY3ODkwIiwibmFtZSI6IkpvaG4gRG9lIiwiaWF0IjoxNTE2MjM5MDIyfQ.SflKxwRJSMeKKF2QT4fwpMeJf36POk6yJV_adQssw5c

Bir süredir boş vakitlerimi Go dilini öğrenerek ve kodları inceleyerek geçiriyordum. Bu süre içerisinde de Go dilinin syntax’ına alıştıktan sonra, bence en iyi öğrenme yöntemlerinden biri olan, “kendine bir konu bul ve onu yaparak öğren” stratejisini izledim. Bunun için de yeni bir dile başlarken yaygın bir konu olan “To Do” uygulamasını restful standartlarına uyarak bir API olarak yazmaya karar verdim.

Öncelikle neden Go dilini seçtiğimi kısaca açıklamak isterim.

Neden Go dilini öğrenmeliyim?

• Açık kaynak

Go dili Google mühendisleri tarafından geliştirilmiş olup, kaynak kodları tamamen erişilebilir bir şekilde Github üzerinde yer almaktadır.

• Platform bağımsız

Go dilini Windows, Mac OS ve Linux dağıtımlarında yazıp çalıştırabilirsiniz.(sadece çalıştıracağınız işletim sistemini build alırken belirtmeniz gerekiyor)

• Öğrenmesi kolay

Go dilinin syntax’ı ilk başta farklı ve zor gelebilir fakat, bir yerden sonra akıcı bir şekilde yazdığınızı farkediyordunuz. Ayrıca eğer bir dili iyi bir seviyede biliyorsanız, Go diline alışmanız hiç de zor olmayacaktır. Özellikle fonksiyon isimlendirmelerinde sanki bir cümle yazıyormuş hissine kapılıyorum.

• Performans

Go’da yazdığınız uygulamalar doğrudan işlemcinin anlayacağı formata dönüşür(compiled dil yapısına sahiptir.). Bu sebeple hem projenin derlenmesi hızlıdır hem de yüksek trafik alan projelerde iyi bir mimariyle beraber milyonlarca istek sorunsuz yönetilebilir. Ayrıca goroutines ve channel diye de harika özellikleri de var fakat onu şu an ki örnekte kullanmayacağım. Merak edenler onu da ayrıca araştırabilir.

• Temiz kod

Ana dili C# olan bir yazılımcı olarak projenin bir yerinden sonra sahipsiz kalan değişkenler, neden eklendiği belli olmayan ama projede olan kütüphaneler, kullanılmayan değişkenler ve metotlar ile sürekli karşılaşmaktayız. Go dilinde ise projeye eklediğiniz bir kütüphaneyi kullanmıyorsanız veya bir değişkeni tanımlayıp kodunuz içerisinde kullanmadıysanız Go projenizi derlemiyor. Böyle olunca da genellikle atladığınız bir kısım olduğu için siliyorsunuz veya bunu ille de yapmak isteyenler için özel tanımladığı bir karakteri “_” kullanmanı istiyor. Ama günün sonunda tamamen işe yarayan parçalardan oluşan yalın bir kodunuz oluyor.

• Cloud desteği

AWS, Azure, Google Cloud gibi popüler hizmet sağlayacılar üzerinde go dilinde yazılmış projelerinizi hızlıca canlıya çıkabilirsiniz. Ayrıca Go dilinde yazdığınız bir uygulamayı kolayca Docker container içerisine de yerleştirebilirsiniz.

• Popüler

Fazla kafa karıştırmak istemediğim için detayına inmediğim bir çok iyi özellikle beraber hem ülkemizde, hem de diğer ülkelerde backend dili olarak Go kullanımı da her gün artmakta. Ülkemizde geçtiğimiz aylarda Go Türkiye tarafından büyük bir online etkinlik de yapıldı. Go ile ilgili benzer etkinlikleri kaçırmamak için takip edebilirsiniz.

Şimdi biraz kod yazalım!

Kısa bir bilgi olarak; Go’da projeleri ana dizin altında genellikle aşağıdaki dizine kurulur.

• $HOME/go Mac OS ve Linux sistemler

• %USERPROFILE%\go Windows sistemler

Yeni projeleri de bu dizin altında \src\github.com\{kullanıcı.adınız} formatında oluşturmanız hem derleme aşamasında sistem değişkenleriyle sık sık oynamamanızı, hem de yeni bir kütüphaneyi projeyi hızlıca entegre etmenize imkan tanırsınız. Eğer Go’ya yeni başlıyorsanız şimdilik bu şekilde ilerlemeniz detaylarda kaybolmanızı engeller, konudan sapmamanızı sağlar.

Makalenin devamında Go nasıl kurulur, hangi editörlerde kullanılır konularını atlayacağım. Bunun için en altta yer alan kaynaklardan faydalanabilirsiniz. Ayrıca Go syntax’ı hakkında da açıklamalara bu makalede değinmeyeceğim. Bunun için Go’nun kendi sitesindeki kısa bir tur olarak planlanmış eğitime buradan göz atabilirsiniz.

Ben bu makaleyi yazarken Go’nun güncel sürümü olan “1.15.6” versiyonunu ve IDE olarak da “Visual Studio Code” kullanıyorum. Projeyi hem Windows 10’da hem de Mac OS Catalina’da çalıştırdım.

Go ile API Oluşturmak

Go uygulamamızı bir web uygulamasına çevirmek için öncelikle bunun için geliştirilmiş kütüphanelerden birini projeye eklememiz gerekiyor. Bunun için ben “Echo“ ‘yu seçtim. Hem performans olarak iyi sonuç veriyor hem de dökümantasyon anlamında başlangıç için faydalı olacağını düşündüm.

*echo’nun diğer popüler framework ile karşılaştırması.(düşük değer iyi sonuç)

Ayrıca eklenecek to-do kayıtlarının tutulması için de açık kaynak kodlu bir proje olan SQLite veritabanını kullanacağım. Veritabanını uygulamanın kendi içerisinde oluşturup tutacağız. Herhangi bir uzak sunucuya bağlantı yapmayacağız.

Projemize aşağıdaki dosyaları sırasıyla ekleyerek başlayalım.

İlk dosyamız bir Go projesi için olmazsa olmazımız, “main.go” dosyası. Bir go uygulaması ilk başta main içerisinden ayağa kalkar. Burada da main() metodu olmazsa olmazdır. Ayrıca uygulama ayağa kalkarken önce init() metodu içerisindeki tanımları uygular ardından main içerisini işlemeye başlar. Biz de uygulamamızın hem web framework, hem de middleware tanımlarını init() içerisinde yapıyoruz.

Bir restful api’da endpointlerimiz nasıl olmalı ve hangi http metotlar üzerinden ulaşılmalı konularına buradaki makalemde değinmiştim. Merak edenler restful ile ilgili kısa bilgi almak için buradan okuyabilir.

Burada önemli noktalarımızdan biri “e := echo.New()” ile echo web framework’üne ait bir referans oluşturduktan sonra API’da kullanacağımız tüm endpointleri bu referans içerisine tanımlıyoruz. Böylelikle gelen HTTP isteğini karşılayacak fonksiyona doğrudan gelen bilgileri aktarıyoruz. Servis kodlarına geldiğimizde de her bir endpointe karşılık gelen fonksiyonda echo’ya ait HTTP Context bilgisini parametre olarak ekleyeceğiz.

main.go

package main

import (
	“github.com/labstack/echo”
	“github.com/labstack/echo/middleware”
	_ “github.com/mattn/go-sqlite3”
	“github.com/yigitnuhuz/gotodo/services”
)

func init() {
	// Echo framework için yeni bir instance oluşturulur
	e := echo.New()

	// Middleware tanımlamaları yapılır
	e.Use(middleware.Logger())
	e.Use(middleware.Recover())

	// Endpoint’lerimiz oluşturulur.
	e.GET(”/”, services.Hello)

	e.GET(”/todos”, services.AllTodos)
	e.POST(”/todos”, services.CreateTodo)

	e.GET(”/todos/:id”, services.GetTodo)
	e.PUT(”/todos/:id/complete”, services.UpdeteTodoIsComplete)
	e.PUT(”/todos/:id/uncomplete”, services.UpdeteTodoIsUncomplete)
	e.DELETE(”/todos/:id”, services.DeleteTodo)

	// 3200 portundan API’ı ayağa kaldıralım
	e.Logger.Fatal(e.Start(”:3200”))
}

func main() {

}

API çalışırken kullanılacak veritabanına ait tanımı aşağıdaki gibi bir config dosyası içerisinde yapalım. Ayrıca API için gerekecek veritabanı işlemleri için de aktif bağlantıyı oluşturup buradan dönüyoruz.

“db.Prepare()” içerisinde mevcutta veritabanımız var mı onu kontrol ediyoruz. Böylelikle ilk çalıştırmada eğer veritabanımız yoksa oluşturulmasını sağlıyoruz.

config.go

package config

import “database/sql”

func GetDb() (db *sql.DB, err error) {
	db, err = sql.Open(”sqlite3”, “./gotodo.db”)

	statement, _ := db.Prepare(”CREATE TABLE IF NOT EXISTS Todos (Id INTEGER PRIMARY KEY, Detail TEXT, Completed BIT);”)
	statement.Exec()
	return
}

Son olarak da endpointlerde tanımladığımız işlemleri temel servislerimizi aşağıdaki gibi oluşturuyoruz. Servis içerisinde bizim aslında yapmasını istediğimiz işlemleri ayrı birer fonksiyon olacak şekilde oluşturuyoruz.

services.go

package services

import (
	“database/sql”
	“net/http”
	“strconv”

	“github.com/labstack/echo”
	“github.com/yigitnuhuz/gotodo/config”
)

type Todo struct {
	Id        int    `json:”Id”`
	Detail    string `json:”Detail”`
	Completed bool   `json:”Completed”`
}

func Hello(c echo.Context) error {
	return c.String(http.StatusOK, “API’dan selamlar...”)
}

func AllTodos(c echo.Context) error {
	db, _ := config.GetDb()
	defer db.Close()

	rows, _ := db.Query(”SELECT Id, Detail, Completed FROM Todos”)
	defer rows.Close()

	todos := []Todo{}

	for rows.Next() {
		todoItem := Todo{}
		rows.Scan(&todoItem.Id, &todoItem.Detail, &todoItem.Completed)
		todos = append(todos, todoItem)
	}

	return c.JSON(http.StatusOK, todos)
}

func CreateTodo(c echo.Context) error {
	db, _ := config.GetDb()
	defer db.Close()

	u := &Todo{}

	if err := c.Bind(u); err != nil {
		return err
	}

	statement, _ := db.Prepare(”INSERT INTO Todos (Detail, Completed) VALUES (?, ?)”)
	statement.Exec(u.Detail, u.Completed)
	defer statement.Close()

	return c.JSON(http.StatusCreated, u)
}

func GetTodo(c echo.Context) error {
	db, _ := config.GetDb()
	defer db.Close()

	id, _ := strconv.Atoi(c.Param(”id”))

	var todo Todo

	statement, _ := db.Prepare(”SELECT Id, Detail, Completed FROM Todos WHERE Id = ?”)
	err := statement.QueryRow(id).Scan(&todo.Id, &todo.Detail, &todo.Completed)
	defer statement.Close()

	if err == sql.ErrNoRows {
		return c.NoContent(http.StatusNotFound)
	} else if err != nil {
		return c.String(http.StatusInternalServerError, err.Error())
	}

	return c.JSON(http.StatusOK, todo)
}

func UpdeteTodoIsComplete(c echo.Context) error {
	db, _ := config.GetDb()
	defer db.Close()

	id, err := strconv.Atoi(c.Param(”id”))

	if err != nil {
		panic(err.Error())
	}

	statement, _ := db.Prepare(”UPDATE Todos SET Completed = 1 Where Id = ?”)
	_, err = statement.Exec(id)
	defer statement.Close()

	if err != nil {
		return c.String(http.StatusInternalServerError, err.Error())
	}

	return c.NoContent(http.StatusOK)
}

func UpdeteTodoIsUncomplete(c echo.Context) error {
	db, _ := config.GetDb()
	defer db.Close()

	id, err := strconv.Atoi(c.Param(”id”))

	if err != nil {
		panic(err.Error())
	}

	statement, _ := db.Prepare(”UPDATE Todos SET Completed = 0 Where Id = ?”)
	_, err = statement.Exec(id)
	defer statement.Close()

	if err != nil {
		return c.String(http.StatusInternalServerError, err.Error())
	}

	return c.NoContent(http.StatusOK)
}

func DeleteTodo(c echo.Context) error {
	db, _ := config.GetDb()
	defer db.Close()

	id, err := strconv.Atoi(c.Param(”id”))

	if err != nil {
		panic(err.Error())
	}

	statement, _ := db.Prepare(”DELETE FROM Todos Where Id = ?”)
	statement.Exec(id)
	defer statement.Close()

	if err != nil {
		return c.String(http.StatusInternalServerError, err.Error())
	}

	return c.NoContent(http.StatusOK)
}

Burada öncelikle bir yapılacaklar kaydına ait modele ihtiyacımız var. Bunun için aşağıdaki gibi bir struct tanımladım. Nesne tabanlı programlamaya alışık olanlar model’e karşılık geldiğini düşünebilirler.

type Todo struct {
	Id        int    `json:”Id”`
	Detail    string `json:”Detail”`
	Completed bool   `json:”Completed”`
}

API isteklerinde yapacağız isteklerde ve cevaplarda bu modeli kullanacağım. Ayrıca Go’da eğer bir struct’ı json’dan eşleştireceksek, içerisine json içerisinde gelecek parametre adını da yazıyoruz. Bu duruma bir örnek verecek olursam eğer aşağıdaki gibi bir tanımlamada;

IsCompleted bool   `json:”Completed”`

Request body içerisinde gelen “Completed” alannı, “IsCompleted” parametremize eşleştirebiliriz.

Basit bir endpointi aşağıdaki gibi oluşturabiliriz. Ben burada API ayağa kalktığında “/” ana dizininde çalışacak bir mesaj dönen fonksiyon oluşturdum. Bunu incelediğimizde;

func Hello(c echo.Context) error {
	return c.String(http.StatusOK, “API’dan selamlar...”)
}

“Hello” fonksiyonumuz main içerisinde tanımladığımı echo context’ini içerisine alıyor. İçerisinde ise sadece metin olarak selamımızı iletiyor. Burada “return” yaparken c.String, c.JSON, c.XML gibi bir çok türde talebimize göre cevap dönebiliriz. Ayrıca dönüş yaparken hangi http kodunu(200,400,401,500) döneceğimizi de belirtebiliyoruz. Bunu belirtirken de isterseniz hazır http mesaj şablonlarından ismiyle beraber, isterseniz de doğrudan http koduyla dönüş yapabiliyorsunuz. Bunun için Kayıt/sayfa bulunamadı - 404 dönmek için aşağıdaki iki kullanım da doğrudur. Fakat kod okunurluğu açısından bana ismiyle belirtmemiz daha doğru geldi.

return c.NoContent(404)
return c.NoContent(http.StatusNotFound)

API üzerinden tanımladığımız endpointlerin üzerinden geçecek olursam;

GET “/”: API çalıştığına dair mesaj döner

GET “/todos”: Tüm todo listesini döner

POST “/todos”: Yeni bir todo oluşturmamızı sağlar

GET “/todos/:id”: Verilen Id değerine ait todo kaydını döner

PUT “/todos/:id/complete”: Verilen Id değerine ait todo kaydını tamamlandı olarak işaretler

PUT “/todos/:id/uncomplete”: Verilen Id değerine ait todo kaydını tamamlanmadı olarak işaretler

DELETE “/todos/:id”: Verilen Id değerine ait todo kaydını siler

Bu üç dosyayı oluşturduktan sonra projenin aşağıdaki yapıda olmasını bekliyoruz.

Go’da sevdiğim ve üzerinde durmak istediğim noktalardan biri de “defer” komutu oldu. Bu komutu kullandığımızda peşinden gelen kod bloğu fonksiyonun neresinde olursa olsun, foksiyon çalışmasını bitirdikten sonra çalışır. Bir örnekle açıklayacak olursam, bazı yüksek kullanım alan projelerde açık kalan veritabanı bağlantıları zamanla şişerek hem trafiği yavaşlatmakta hem de bir yerden sonra yeni kullanıcıların bağlanmasına engel olmakta. Bunun için veritabanına istediğimizi verdikten sonra ve istediğimizi aldıktan sonra bağlantımızı kapatmalıyız. Bunun için ben, veritabanına ait bağlantıyı aldıktan sonra peşinden fonksiyon bittiğinde çalışması için bağlantıyı kapatmayı söylüyorum.

db, _ := config.GetDb()
defer db.Close()

Bunu C#’da kullanılan finally bloğunun farklı bir kullanımı gibi düşünebilirsiniz. “defer” örnekleri amacınıza göre çeşitlendirilebilirsiniz.

Go projesinin çalıştırılması

Projemizin bulunduğu ana dizinde terminalde gelip aşağıdaki komutu çalıştırdığımızda projemiz ayağa kalkacaktır.

go run .

Şimdi diğer endpointleri de kullanarak bir yapılacaklar listesi oluşturalım. Bunun için Postman‘i kullanacağım.

İlk olarak “localhost:3200/todos” adresine bir POST isteği atarak ilk maddemizi ekliyoruz.

Ardından tüm todo listesini dönen “localhost:3200/todos” adresine bir GET isteği yapıyoruz. Aşağıdaki gibi oluşturduğumuz madde bize döndü.

Maddemizi tamamlandı olarak işaretlemek için “localhost:3200/todos/1/complete” adresine bir PUT isteğinde bulunuyoruz. BUrada linkte yer alan 1 bizim maddemizin ID değeri.

Maddemizi tamamlandı olarak işaretledikten sonra todo listesine tekrardan istek yaptığımızda aşağıdaki gibi maddemizin tamamlandı olarak işaretlendiğini görebiliriz.

Şimdi yeni bir madde daha ekleyelim ve listeyi tekrar çağıralım.

Gördüğünüz gibi listemizde iki madde oldu fakat ben son eklediğim 2 ID’li maddeyi silmek istiyorum. Bunun için aşağıdaki adresine bir DELETE isteği yapacağım.

Silindiğinden emin olmak için listeyi tekrar çağırdığımda 2. maddenin silinmiş olduğunu görüyorum.

Uygulamamız çalışırken echo üzerinde gelen istekleri loglamak için init() içerisinde loglamayı kullanmıştım.

e.Use(middleware.Logger())

Bu yüzden gelen istekleri terminal ekranında da teker teker görebilmekteyim.

Bu makalemde temel olarak Go dilinde bir restful api oluşturup çalıştırdım. Bir sonraki seride api’ımıza yeni özellikler ekleyip daha da geliştireceğiz.

Projenin son halini Github üzerinden takip edebilirsiniz. Proje üzerine eklemeler yapmaya devam ettiğim için güncel hali makaleden farklı olabilir.

Faydalandığım Kaynaklar

https://github.com/yigitnuhuz/gotodo

https://tour.golang.org/welcome/1

http://blog.oguzhan.info/?p=870

https://medium.com/bili%C5%9Fim-hareketi/go-programlama-diline-genel-bak%C4%B1%C5%9F-fb802539bfc

https://medium.com/trendyol-tech/concurrency-and-channels-in-go-bbc4dea75286

Bilgisayarımın SSD’si yanması sonucu tekrardan uygulama kurulumlarımı yapmam gerekti. Bu kurulumlar sırasında pek güncel yerli kaynak bulunmayan, özellikle biz geliştiriciler olarak uygulamaları geliştirirken kullandığımız MSSQL LocalDB kurulumunu anlatmak istedim.

Bunun için öncelikle SQL Server Management Studio(SSMS) uygulamasının bilgisayarınızda kurulu olması gerekmektedir.

Güncel SQL Server Express dosyasını da buradan indirebilirsiniz;

LocalDB Kurulumu

Kurulum için bilgisayarımıza tüm SQL Express paketlerini kurmak yerine sadece localdb işlemlerini çalıştırabilecek temel paketleri kuracağız. Bunun için aşağıdaki adımları izleyelim.

İndirdiğimiz kurulum dosyasını çalıştırdıktan sonra açılan aşağıdaki kurulum ekranında “Download Media” seçeneğini seçelim.

Bir sonraki ekranda dil ile beraber hangi paketi kurmak istediğimiz soruluyor. Burada bizim işimize yarayacak olan “LocalDB“ seçeneğini seçelim. Son olarak seçtiğimiz paketi indirecek bir dizin seçmemiz isteniyor.

Onu da seçtikten sonra “Download” butonuna tıklayıp indirme işleminin tamamlanmasını bekleyelim.

İndirme işlemi tamamlandıktan sonra indirdiği dizine gidip kurulum dosyasını çalıştıralım.

İndirdiğimiz kurulum dosyası için klasik bir next-next-next işlemi uygulayabilirsiniz :) Gerekli tüm işlemleri kurulum sihirbazı yapacaktır.

Kurulum işlemleri bittikten sonra kurulumu kontrol etmek için kullandığınız CLI uygulamasından, Windows Command Prompt(cmd) veya PowerShell kullanarak aşağıdaki komutu çalıştırın.

sqllocaldb info

Şimdi sıra kullanacağımız LocalDB sunucumuzdaki ismi tanımlamaya geldi. Burada vereceğimiz isim local veritabanı erişimi gerektiren uygulamalarımızın bağlantı satırlarında(connection string) ve SQL Server Management Studio üzerinden de erişirken kullanacağız. Vereceğimiz isim “(localdb)/{yeni_isim} “ şablonunda yer alacak. Ben kullanacağım veritabanına kendi ismimi vereceğim. Sizde aşağıdaki komutu kendinize göre düzenleyip çalıştırın.

SqlLocalDb create “Yigit”

Kendi veritabanı sunucumuzu başarılıyla oluşturduk. Fakat veritabanı sunucumuzda işlemler yapabilmek için servislerinin ayakta olması gerekmektedir. Öncelikle sunucumuzun durumunu kontrol etmek için aşağıdaki komutu çalıştıralım. “Yigit” yazan kısmı kendi verdiğiniz isimle değiştirmeyi unutmayın.

SqlLocalDb info “Yigit”

Gördüğünüz gibi sunucumuza ait servis durumları “State: Stopped” olarak yazmakta. Veritabanı işlemlerimizi yapabilmemiz için servisleri çalıştırmak için aşağıdaki komutu çalıştırmamız gerekmekte.

SqlLocalDb start “Yigit”

Komutu çalıştırdıktan sonra tekrar “SqlLocalDb info “Yigit” komutunu çalıştırdığımızda State(Durum) alanında servislerimizin çalıştığını göreceğiz.

Bilgisayarımızdan bir test bağlantısı yapmak için SQL Server Management Studio uygulamasını çalıştırıp yeni sunucu bilgilerimizi (localdb)\{verdiginiz_isim} formatında aşağıdaki gibi seçip bağlanıyoruz.

Sunucumuzu yeni oluşturduğumuz için içerisinde herhangi bir kullanıcı yer almıyor. Bu yüzden ilk bağlantıda Authentication’ı “Windows Authentication” seçmeniz gerekmektedir.

LocalDB kurulumunu başarılı bir şekilde tamamlayıp aşağıdaki gibi erişimi sağlamış olduk.

Yeni bir kullanıcı tanımlaması yapmak isterseniz, ilk bağlantıyı yaptıktan sonra istediğiniz rolde ve isimde kullanıcı oluşturabilirsiniz.

URL: En basit şekilde tanımlayacak olursak, bir web sitesine erişirken kullandığımız adres diyebiliriz. Oluşturduğunuz API’ın da bir adresi olur ve bu adres üzerinden ona erişir, diğer servislerle bağlarsınız.

Endpoint: API üzerinde belirli bir amaç için oluşturulmuş metodunuza verilen isim.
HTTP: Günümüz web teknolojisinde en yaygın kullanılan sunucu ve istemci arasındaki haberleşme protokolüdür. Genelde bir web sitesi üzerinde dolaşırken GET ve POST HTTP isteklerini yaygın olarak kullanırsınız fakat göreceksiniz ki API içerisinde farklı istek türleri de kullanılmakta.
İstek(HTTP Request); API üzerinde oluşturduğumuz çeşitli özellikteki endpoinlere, HTTP protokolü kullanarak yaptığınız taleplere denir.

RESTful API Nedir?

API’ların ne olduğuna bu makalemizde anlatmıştık. Rest de temelinde HTTP protokolü üzerinden haberleşen bir mimari yaklaşımdır. Bu mimari yaklaşımı kullanan API’lara da Restful API olarak adlandırıyoruz. Restful standardı daha eski ve katı kuralları olan SOAP servislere bir çözüm olarak geliştirilmiş ve tercih edilmiştir.
Birçok dilde kendi API’ınızı yazıp, yine dil bağı olmadan istediğiniz dilde yazılmış uygulamalar, web siteleri, başka servisler ile entegre edebilirsiniz.
Restful olarak geliştirilmiş bir API üzerinden genellikle JSON tipinde dönüş yapılması tercih edilir fakat amaca ve isteğe göre XML, CSV, HTML veya düz bir metin olarak dönüş alabilirsiniz.

Restul API üzerinde HTTP protokünde yer alan çeşitli tipleri(GET,PUT,POST,DELETE) de etkin bir şekilde kullanıyoruz. Bu şekilde anlamlı URL’ler oluşturup göze ve programcıya hoş gelen linkler kolaylıkla oluşturuyoruz.

RESTful URL Yapısı nasıl olmalı?

Oluşturduğumuz url’leri başka bir yazılımcı, hatta bir analist baktığında kolayca anlayabilmelidir. Karmaşık isimlendirmeler ve url üzerine eklenecek gereksiz parametrelerden kaçınmalıyız. Örneğin aşağıdaki endpointi incelediğimizde;

GET https://api.caylakyazilimci.com/users/123

GET isteği yaptığımızda “Users” içerisinde 123 id’li kayıtı getirmesini istiyoruz, aynı endpointe DELETE isteği yaparsak da 123 id’li kullanıcıyı siliyoruz.

Kaynaklarda da yer verdiğim medium makalesi için bu konuyu özetleyen bir cümleye yer vermişler.

“The URL is a sentence, where resources are nouns and HTTP methods are verbs.”
“URL’ler, HTTP metotlarının fiil ve kaynakların(controller ve sınıflarımız) isim olduğu cümlelerdir.”

Bu yüzden API üzerinde oluşturduğumuz URL’leri mümkün olduğunca bir cümle olarak düşünmeliyiz.

HTTP istek türlerini ve kullanabilieceğimiz URL standartlarına makalenin devamında değineceğim. O yüzden makaleyi bitirdiğinizde nasıl bir URL oluşturmalıyım sorusuna cevabı kendiniz de veriyor olacaksınız.

URL Uzunluğu Ne Olmalı?

Bir URL nasıl olmalı sorusuna verdiğimiz cevap okunur olmasıydı. Fakat fazla uzun url’ler de bir yerden sonra takip edilmesi zor bir hal alacaktır. Bunun için imkan oldukça kısa ve anlamlı tutulmalıdır.

Yine de uç noktayı merak edenlerdenseniz, 2000 karakter altında tutacağınız URL’lerde bir sorun yaşamazsınız fakat 2000 karakter üzerindeki URL’lerde tüm cihazlarda ve browserlarda çalıştıramayabilirsiniz. Daha ayrıntılı bilgi için bu linkten faydalı bir stackoverflow konusuna(ingilizce) erişebilirsiniz.

Bir HTTP Request(isteği) nelerden oluşur?

En yalın haliyle bir HTTP isteğini aşağıdaki bilgileri taşır;
Request-Line: HTTP isteğin türü, hangi url’e yapılacağı ve http/https protokolü bilgisi
Header: Yapılan isteği niteleyen ve isteğe ait temel bilgileri içeren parametreleri taşır. Gönderilmesi zorunlu değildir, bir ve birden fazla header parametresi gönderebiliriz.
Body: Eğer POST,PUT,PATCH gibi API üzerinden bazı kayıt ve işlemler yapılmasını istiyorsak, bu bilgileri de isteğimizin Body alanında göndeririz. Restful bir API’da JSON olarak bu bilgileri gönderilmesi tercih edilir.
Kullandığınız bowser’ın geliştici seçenekleri(F12) içerisinde Network tab’I altında arkaplanda yapılan istekleri inceleyebilirsiniz. Örneğin bu siteye girerken yaptığınız bir anasayfa isteği aşağıdaki gibidir;

HTTP Request(istek) Türleri Neler?

Biz bir adrese istek yaparken o isteğin türünü de belirtiriz. Örneğin browser üzerinden bir web sitesine gittiğinizde, o adrese erişmek istediğimizi browser’ımız karşı sunucuya GET(getir) isteği yaparak belirtir ve kaynak sunucu bize o sitenin html cevabıyla dönüş yapar. Bir üyelik formu doldururken kaydet dediğinizde browser’ınız kaynak sunucuya sizin girdiğiniz bilgiler ile beraber bir POST(gönder, postala) isteği yapar.
API’larımızda hem anlamlı URL’ler oluşturmak hem de karmaşıklığı daha aza indirmek için yaygın kullanılan HTTP istek türleri olarak aşağıdakileri sayabilirim;

GET: Veri çekmek için kullanılır.

POST:Yeni bir kayıt oluşturmak için kullanılır.

PUT: Varolan bir kayıtı güncellemek için kullanılır.

PATCH: Varolan bir kayıtta belirli bir parça üzerinde güncelleme yapılacaksa kullanılabilir. Bu işlem istek yerine tüm güncellemeler için PUT kullanımı da yaygındır.

DELETE: Varolan bir kayıtı silmek için kullanılır.

Header Nedir?

Yaptığımız isteğe ait temel bilgileri de sunucuya iletmemiz gerekebilir. Bu isteği yaptığımız sunucu bu isteği açmadan önce Header içerisinde yer alan bilgileri işleyip ona göre iç akışına devam eder. Örneğin dil(culture) bilgisini header üzerinde taşıyıp sunucunun bizim isteğimizi işlerken hangi dile göre hareket edeceğini bilmesini sağlarız. Bir diğer örnek olarak sadece üye olan kullanıcıların erişebildiği bir API yapmış ve yetkisi olmayan kişilerin istek yapmasını engellemek isteriz. Bunun için de yaptığımız isteklerde Authentication parametresiyle beraber anahtar bilgisini(token) sunucuya iletip önce bu bilgiyi kontrol etmesini ve sadece yetkisi olan kişilerin API içerisine erişebilmesini sağlarız.
Header için kullanılan standart parametreler vardır. Culture, Content-Type, Authentication bunlardan bazılarıdır. Bunları göndermemiz zorunlu değildir ama iyi bir API için ihtiyacınız olacaktır.

Header üzerinde kullanılan standartları buradan detaylı bir şekilde inceyelebilirsiniz.
Ayrıca bu listedekiler dışında kendi istediğiniz isimde bir header adı oluşturup onu da sunucuya yaptığınız istekte gönderebilirsiniz. Bunu yaparken sunucunun da bu header değerini aynı isimde aldığından emin olmanız gerekmektedir.

JSON nedir?

JSON günümüzde sunucular arasında haberleşme yapmak ve aynı zamanda ufak boyutta taşınabilmesinden ötürü oluşturulmuştur. XML standardına alternatif olarak oluşturulmuştur. Düzenli veri saklamak için de JSON formatında dosyalar oluşturulup burada anlamlı modeller oluşturulabilir.
JSON içerisinde bir anahtar(key) ve o anahtara ait değer(value) içerir.

JSON yapıları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için bakabilirsiniz(1, 2)

Elimden geldiğince Türkçe kelimeler kullanmaya çalıştım fakat kullandığımız URL yapısında ingilizce isimlendirmeler tercih edilmeli. URL’de kullanacağınız türkçe karakterlerde çeşitli uyum sorunları yaşayabilirsiniz. Bu yüzden ben de makalenin geri kalanında anlatacağım URL formatında Users (Kullanıcılar) endpointi üzerinden ilerleyeceğim.

Restful API Standartları Neler?

Burada sıralayacağım maddeler zorunlu kurallar değildir fakat bir Restful API geliştirilirken uyulması tercih edilen, kabul görmüş kalıplardır;
1. Bir API yaparken aynı sınıfa ait işlemleri bir grup altına toplamalıyız. Örneğin API üzerinden kullanıcılara ait erişmek ve işlem yapmak istediğimizde hepsini “Users” url’i üzerinden yapmalıyız.
2. Bir sınıfı temsil eden veya belirli bir amaç için grupladığımız bu endpointleri, çoğul isimle oluşturmalıyız.
Örneğin;

api.caylakyazilimci.com/company yerine api.caylakyazilimci.com/companies
api.caylakyazilimci.com/user yerine api.caylakyazilimci.com/users 

olarak isimlendirmeyi yapmalıyız.
3. Oluşturduğumuz endpointin doğrudan kendisine atacağımız GET isteklerinde o sınıfa ait tüm listeyi dönmeliyiz.
Örneğin;

api.caylakyazilimci.com/users 
api.caylakyazilimci.com/companies

4. Bir sınıfa ait tek bir kayıta ulaşmak istediğimizde onun ait olduğu sınıfa, onu temsil eden benzersiz(unique) id değeri ile istek atmalıyız ve karşılığında bize o sınıfa ait bilgileri dönmeliyiz.
Örneğin;

api.caylakyazilimci.com/users /1
api.caylakyazilimci.com/users /CFAF1A94-91D6-4413-9320-7DD7157A2E54

5. Bir sınıfa ait yeni bir kayıt oluşturmak istediğmizde doğrudan onun sınıfına POST isteği ile beraber body içerisinde bu yeni bilgileri göndermeliyiz.
Örneğin;

api.caylakyazilimci.com/users 

6. Bir sınıfa ait kayıtı silmek istediğimizde, ona ait id değeri ile DELETE isteği attığımızda silmeliyiz.
Örneğin;

api.caylakyazilimci.com/users /5
api.caylakyazilimci.com/users /CFAF1A94-91D6-4413-9320-7DD7157A2E54

7. Bir sınıfa ait kayıtta, ona bağlı diğer sınıflara erişmek istediğinizde, yani bir Users altında User kayıtının bildirimlerine(notifications) ulaşmak istediğinizde aşağıdakine benzer sıralı bir URL altında dönebilirsiniz.

api.caylakyazilimci.com/users /2/notifications

Böylelikle url’e baktığınızda kolayca ne iş yaptığını anlayabiliyorsunuz.
kullanıcılardan -> 2 id’li kullanıcının -> bildirimlerini GET(getir)

Buraya kadar bir isteği nasıl yapacağımızı öğrendik. Şimdi sıra talepte bulunan istemcilere(client) cevabı vermekte.

HTTP Response(cevap) nelerden oluşur?

Her HTTP Request’in bir yapısı olduğu gibi, döndüğümüz cevabın da belirli bir yapısı vardır. İstekte bulunan kullanıcılar sunucudan yanıtını aldığında bu cevap üzerindeki parametrelerden kendi aksiyonlarını alabilir. Basit bir haliyle bir HTTP Response aşağıdaki yapıdan oluşur;
Status-line; kendi içerisinde HTTP protokolü, http status kodu ve status mesajı yer alır. Örneğin;”HTTP/1.1 404 Not Found”
Header; Gönderdiğimiz HTTP Requestin header bilgisi olduğu gibi bize dönen cevabın da header’I olabilir.
Body; Tüm isteklerde olmasa da bir model almak istediğmizde veya sunucudan bir cevap bekledğimizde buradn talep ettiğimiz veriye ulaşırız. API’da dönen JSON modeli buradan okuruz.

HTTP Status(durum) Kodları Nelerdir?

Yaptığımız isteğin karşılığında sunucu bu isteğimizi işlemeden önce bir takım kontrollerden geçirir, ardından isteği işler ve cevabı döner.
Bu süreç boyunca çeşitli hatalar oluşabilir veya geçerli olmayan istekleri istekte bulunan adrese bildirmek gerekir. Örneğin; kullanıcı login mi, yetkisi var mı, culture bilgisi bizim için geçerli mi, böyle bir url var mı, gönderilen parametreler benim için geçerli mi sunucuda yapılan kontrollerden bazılarıdır.
Karşılıklı olan bu iletişimi kolaylaştırmak ve sunucuda olan bu işlemleri belirten çeşitli kodlar(status codes) vardır.
Bu hata kodları kendi içerisinde 5 grup ile incelenir. 3 basamaklı sayılardan oluşur, ilk basamağı cevabın türünü tanımlarken diğer iki basamak da cevaba ait detayı belirtir. Buna en bilinen örnek olarak varolmayan bir sayfaya gitmek istediğimizde karşımıza çıkan “404 Sayfa Bulunamadı” hatasını verebiliriz.

HTTP Hata Kodları

• 1xx – Bilgi Mesajları
İsteğin alındığıyla alakalı bilgiler döner, fakat api haberleşmesinde pek kullanılmaz.

• 2xx – Başarılı Mesajları
İsteğin sunucu tarafından sorunsuz işlenip, tamamlandığını belirtir.
Sık kullanılan 2xx’li kodlar;
• 200 OK - İsteğin sorunsuz işlendiğini belirtir. Karşılığında bir cevap bekleniyorsa BODY içerisinde yer alır.
• 201 CREATED - POST isteklerinin yanıtı olarak dönülmesi tercih edilir. Oluşturulması istenen kayıtın sorunsuz oluştuğunu belirtir. BODY içerisinde oluşan kayıta ait modeli veya ID değeri dönülebilir.
• 204 NO CONTENT - İsteğin sorunsuz tamamlandığını belirtir. BODY içerisinde herhangi bir dönüş olmaz. Genellikle dönüş beklenmeyen isteklerde kullanılır. Örneğin DELETE isteği yaptığınızda 204 dönebilirsiniz. Bu silme isteğinizin tamamlandığını belirtir.
• 3xx – Yönlendirme Mesajları
İsteğiniz sunucuya giderken bir problem yaşadığını belirtir.
Sık kullanılan 3xx’li kodlar;
• 301 MOVED PERMANENTLY: İstek yaptığımız adresin kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını belirtir.
• 307 MOVED TEMPORARY: İstek yaptığımız adresin geçici olarak başka bir adrese taşıntığını belirtir.
• 4xx – Client(istekte bulunan cihaz/kişi) Hata Mesajları
Gönderdiğimiz isteğin bizim kabul şartlarımızı sağlamadını ve daha fazla devam edemeyeceğini belirtir.
Sık kullanılan 4xx’li kodlar;
• 400 BAD REQUEST: Gönderilen parametreler kabul şartlarını taşımadığında dönülür. Örneğin sayı aldığınız bir alana metin göndermeye çalıştığınızda bu değerleri kontrol edip uygun olmadığını döner.
• 401 UNAUTHORIZED: İsteği yapmaya yetkisi olmadığını beliritir.
• 404 NOT FOUND: İstek yapılan adresin olmadığını belirtir.
• 405 METHOD NOT ALLOWED: Adrese yapılan HTTP request türünün bu url için geçerli olmadığını belirtir. Örneğin POST istekleri kabul eden bir adrese GET isteği yapıldığında bu hatayı alabilirsiniz.
• 408 REQUEST TIMEOUT: Yapılan isteğin sunucu tarafından kabul edilen maksimum süreyi aştığını ve izin verilen sürede yanıtın dönülemediğini belirtir.
• 5xx – Sunucu(server) Hata Mesajları
Biz yazılımcıları en üzen hata kodlarıdır. Sunucu ve kod kaynaklı oluşan hatalarda bu kodlarla dönüş yapılır.
Sık kullanılan 5xx’li kodlar;
• 500 INTERNAL SERVER ERROR: isteğin işlenmeye başladığını, fakat işlenirken bir hata oluştuğunu ve yarıda kesildiğini belirtir. Ardından telefonunuz da çalar zaten.
• 503 SERVICE UNAVAILABLE: İstek yapılan yerde bir şey var, ama bir o kadar da yok. İstek yapılan API durmuş veya çökmüş. Nam-ı diğer; “Baba akü yok!” mesajı.

Versiyonlama

Bir API yazdığınız ve onu kullanan başka uygulamalar geliştirdiniz, yeni müşterilerle anlaştınız ve onlar sizin aldığınız parametreler ve döndüğünüz cevaplara göre kendi uygulamalarını geliştirdiler. Her şey dört dörtlük çalışıyor. Günlerden bir gün en çok istek alan endpointlerinizden birinde kökten bir değişiklik yapmanız gerekti. Bunu mevcut adresinizde yapmanız, bir sürü hata, susmayan telefonlar ve kabaran hata loglarına neden olacaktır.
Oluşturduğumuz API’larda versiyonlama kullanarak ilgili endpointin eski ve yeni versiyonlarını ayakta tutabilir, kullanıcılarınıza ve müşterilerinize bu geçişi daha yumuşak yaptırabilirsiniz.
Versiyon bilgisini genellikle API adresinizin peşinden direkt URL üzerinden belirtilmesi tercih edilir. Örnek olarak kullanıcıları dönen endpointimizi iki farklı versiyon üzerinde yayınladığımızı düşünürsek aşağıdaki gibi bir URL olması beklenir;

GET https://api.caylakyazilimci.com/v1/users/111222333
GET https://api.caylakyazilimci.com/v2/users/111222333

Bu sayede 2 farklı versiyonda API isteklerinizi karşılayabilirsiniz.

Birçok geliştirici tarafından kullanılan örnek API dökümantasyonlarına bakarak gelişmiş bir API nasıl olmalı, nelere dikkat ediyorlar, hangi standartlara uyuyorlar inceleyebilirsiniz. Popüler API’lara bazı örnekler;
Github: https://developer.github.com/v3/
Twitter: https://developer.twitter.com/en/docs/api-reference-index
Facebook: https://developers.facebook.com/docs/graph-api/reference
Instagram: https://www.instagram.com/developer/endpoints/
Çeşitli özelliklerde ve eğlencesine yapılmış çeşitli API’ların olduğu bir liste:

https://apilist.fun/

Aklınıza takılan soruları mesaj yoluyla veya iletişim alanından sorabilirsiniz. Gözünüze çarpan eksik/ hatalı alanları söyleyebilir, eklemek istediklerinizi paylaşabilirsiniz.

Kaynak olarak kullandığım linkler;

https://github.com/microsoft/api-guidelines/blob/vNext/Guidelines.md
https://medium.com/hackernoon/restful-api-designing-guidelines-the-best-practices-60e1d954e7c9
https://www.tutorialspoint.com/http/http_requests.htm
https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Messages

Günlük hayatımızda API’lar

Gittiğiniz bir kafeyi veya restorana müşteri olarak gittiğinizi düşünün. Garson size ilk olarak bir menü verir ve bu menüden karar vermenizi ister. Bu menüde o restorandaki farklı türdeki yiyecek ve içecekler gruplanmış olarak ve bazen de ufak açıklamalarıyla yer alır. Böylelikle hem siz alabileceğiniz ürünleri bilir, seçtiğiniz ürün karşılığında nasıl bir cevap alacağınızı bilirsiniz. Eğer bir gurme değilseniz yemeği kimin pişirdiği, içerisine kaç kaşık tuz koyduğu, hangi tabağa koyulacağı gibi o restoranın mutfağında ilerleyen teknik akışı bilmeniz gerekmez, sizin beklentiniz sadece verdiğiniz sipariş olur.

Yazılımda API

Restoran menü örneğimizi yazılım alanına dönüştürecek olursak. Siz birer istemcisiniz(client), restoran kullandığınız bir uygulama, menü ise bir API diyebiliriz. Menüden restoranın size açtığı ürünlerini görüp istediğinizden talep edebilirsiniz.

İhtiyaçlara göre üretilmiş servislerin bazen birbirleriyle haberleşmesi de gerekebilir. Örneğin bir finansal raporlama uygulaması yaptığınızı düşünün. Yabancı para biriminde yapılan işlemleri Türk Lirasına dönüştürmek için merkez bankasının API’ını kullanarak güncel kur bilgisini alabilirsiniz.

Son olarak bir proje yaptığınızı ama hem web sitesinin hem de Android ve iOS üzerinde ayrı ayrı uygulamaları olduğunu düşünün. Her bir platform için tüm kontrolleri ve tekrar tekrar yazmak yerine tek bir yerde API olarak işlemleri yapıp bu uygulamalardan API’a erişmek büyük kolaylık sağlayıp karmaşıklığı en aza indirecektir.

API Kullanımları

Farklı dilde , farklı platformlar üzerinden çalışan uygulamaların birbirleriyle haberleşmesi için ilk olarak SOAP API (Simple Object Access Protocol) servisleri kullanılmaktaydı. SOAP servisler HTTP, SMTP protokolleri üzerinden aldığı istekleri genellikle XML formatında dönüş yapar. Günümüzde kullanımı azalmış olsa da kullanan firmalar halen mevcuttur.

Günümüzde ise yaygın olarak REST API (Representational State Transfer) olarak da bilinen bir mimari yaklaşım tercih edilmektedir. Sadece HTTP protokolü üzerinden cevap alıp genellikle JSON formatında dönüş sağlar(isteğe göre XML de dönüş sağlayabilir).

Başka yazılarımızda da kullanacağımız RESTful API standartlarıyla ilgili detaylı bilgilere bu makalemizden ulaşabilirsiniz.

Ahmet Karadağ‘ın moderatörlüğünde Kodsal Bakış - “Yazılım Geliştiricilerden Tavsiyeler” serisinin ikinci bölümüne konuk oldum. Yazılım sektörüne yeni atılacak ve atılmayı düşünenlerin dinlemesi gereken bir içerik oldu. Aşağıdaki linklerden podcast’e erişebilirsiniz.

📌 Bölüm Linkleri
Spotify
Apple Podcasts
Google

📍 Konular
▪️ Yazılıma ilk adımı atmak isteyen öğrencilere tavsiyeler.
▪️ Okul müfredatına bağlı kalmak.
▪️ Teknoloji bağımlılığı.
▪️ Yazılım sektöründe şehir avantajı.
▪️ Yazılımcıların genel sağlık problemleri.
▪️ İnternetten öğrenemeyeceğimiz kaynaklar.
▪️ Diploma ne kadar gerekli.
▪️ İş hayatına yeni adım atacak mezunlara tavsiyeler.

Ön Hazırlık

Geliştirdiğimiz projeleri hızlı bir şekilde deploy yapmak, yazdığımız testleri kontrol etmek ve kod kalitesini sağlamak adına yaygın kullanılan CI/CD aralarından biri olan Jenkins’in kurulumuna geçmeden önce CI/CD nedir diye merak ediyorsanız bu makaleyi okuyabilirsiniz.

Kurulum yapacağınız Ubuntu sunucu yoksa veya test için yeni bir sunucu oluşturacaksanız bu makaledeki adımları takip edebilirsiniz.

Jenkins’i henüz kurmadıysanız da bu makaledeki adımları uygulayarak kurabilirsiniz.

Jenkins’e Github’ta yer alan projenizi eklemek için bu makaledeki adımları uygulayabilirsiniz.

Önceki yazımızda oluşturduğumuz Jenkins tanımında kodumuzu farklı bir dizine build yapıyorduk. Şimdi ise projemizi doğrudan sunucu üzerinde çalışıp, kullanıcı isteklerine cevap verebilecek şekilde derleyeceğiz. Sunucu üzerinde ayrıca Nginx kurup istekleri yölendirecek şekilde tanımlayacağız. Ardından Github Webhooks ile entegre olup otomatil deploy yapılmasını sağlayacağız.

Projenin Publish Modda Derlenmesi

Jenkins üzerinde “Freestyle project“ tipinde yeni bir tanım oluşturalım.

Önceki yazımızda olduğu gibi projeyi ekleyip key’imize bağlayalım. Eğer direkt bu makaleye geldiyseniz bir önceki yazımızı okumanızı tavsiye ederim bu adımla ilgili.

Bu tanımda da “Delete workspace before build starts“ kutusunu da işaretleyelim.

Build kısmına aşağıdaki script’i kendi projenize göre düzenleyip ekleyin.

dotnet publish JenkinsDemoApi.sln -c Release  -o /home/ubuntu/jenkins-demo-api

Bu şekilde tanımımızı yapıp bir çalıştıralım. Gördüğümüz gibi proje dosyalarımız başarılı bir şekilde oluştu.

Jenkins tanımını şimdilik bu şekilde bırakalım, sunucu üzerine web server kurulumu yapıp gerekli ayarlamaları yaptıktan sonra bu tanım üzerinde tekrardan eklemeler yapacağız.

Ubuntu Nginx Kurulumu

Sunucumuzda yayınlayacağımız projemize gelen istekleri doğru bir şekilde karşılayıp hem sunucu içerisinde doğru uygulamaya yönlendirmek, hem de istekte bulunan istemciye(client) doğru cevabı dönebilmek ve bu trafiğin doğru bir şekilde yönetimini, güvenliğini sağlamak için web server çözümleri kullanılır. Windows’ta aşinalığınız varsa bunun IIS’e karşılık da geldiğini düşünebilirsiniz fakat doğrudan karşılık geldiğini söylemeyiz.

Linux dağıtımlarında web server için genellikle nginx, apache ve lighttpd yaygın olarak kullanılır. Performans, yönetim ve özellikleri bakımından ben nginx’i tercih etmekteyim. Bunun için aşağıdaki komutu sunucumuza bağlanıp çalıştıralım kurulum sırasında onay isteyecektir onu da onaylayalım.

sudo apt-get install nginx

Kurulum tamamlandıktan sonra sunucumuzun IP adresine doğrudan browser üzerinden bir istek attığımızda bizi nginx’in karşıladığını göreceğiz.

Nginx, varsayılan olarak 80 portundan gelen HTTP isteğini kendi karşılama ekranına yönlendirir. Eğer biz de belirli bir domain adından gelen isteği sunucu üzerindeki bir uygulamaya baktırmak istersek aşağıdaki gibi tanımlama yapmamız gerekmektedir.

Ben bu makale dahilinde version.caylakyazilimci.com subdomaini oluşturup yeni oluşturduğumuz sunucuya yönlendirdim. Siz de varsa eğer kendi domain’iniz altında bir subdomain oluşturup yönlendirebilirsiniz eğer bir domaininiz yoksa ip adresinden istek yapabilirsiniz.

Sunucu üzerinde aşağıdaki komutu çalıştırıp host dosyamıza gidelim.

sudo nano /etc/nginx/sites-available/default

Bu dosya altında sunucu üzerinde çalışan sitelerinizi tanımlayabilir, gerekli port yönlendirmelerini, güvenlik ayarlamalarını yapabilirsiniz.

Dosya içindekileri temizleyip aşağıdaki tanımı ekleyelim.

server {
         listen 80;
         server_name   _;
         location / {
         proxy_pass http://localhost:5000;
         proxy_http_version 1.1;
         proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
         proxy_set_header Connection keep-alive;
         proxy_set_header Host $host;
         proxy_cache_bypass $http_upgrade;
         proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
         proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
         }
}

Ben ek olarak oluşturduğum subdomain için de aşağıdaki gibi eklemeyi yaptım. Bu sayede ilgili subdomain’den gelen istek sunucu üzerindeni localhost:5000 portunda çalışan uygulamaya yönlendirilecek. “server_name” alanında birden fazla domaini “,” ile ekleyebiliyorsunuz.

Gelen istekleri uygulamamızın çalışacağı porta yönlendirdik fakat uygulamamızın sunucu üzerinde çalışması için service olarak eklememiz gerekiyor. Bunun için aşağıdaki kodu çalıştıralım;

sudo nano /etc/systemd/system/jenkins-demo-api.service

Açılan ekrana aşağıda yer alan değerleri yapıştıralım. Yapıştırırken şu alanlara dikkat edin;

WorkingDirectory; jenkins üzerinden proje dosyalarını attığınız klasör,

ExecStart; burada son kısımda yer alan dosya yolu da yine sizin dosyaları attığınız klasör altında “uygulama-adınız.dll” formatında olmalı

        [Unit]
        Description=Jenkins Demo API

        [Service]
        WorkingDirectory=/home/ubuntu/jenkins-demo-api
        ExecStart=/usr/bin/dotnet /home/ubuntu/jenkins-demo-api/JenkinsDemoApi.dll
        Restart=always
        RestartSec=10
        SyslogIdentifier=jenkins-demo-api
        Environment=ASPNETCORE_ENVIRONMENT=Production

        [Install]
        WantedBy=multi-user.target

Bu tanımlamarı girip kaydettikten sonra aşağıdaki komutla servisimizi aktifleştirelim.

Burada son kısımda yer alan “jenkins-demo-api“, önceki adımda tanımladığınız “system/jenkins-demo-api.service” isim ile aynı olmalı.

 sudo systemctl enable jenkins-demo-api

Servisi başlatmak için aşağıdaki kodu çalıştıralım;

sudo systemctl start jenkins-demo-api

Bu işlemlerden sonra servisimizin durumunu kontrol etmek için de aşağıdaki gibi durumunu sorgulayabilirsiniz;

sudo systemctl status jenkins-demo-api

Sunucu üzerindeki yönlendirmelerimizi de yaptıktan sonra browser üzerinden API üzerinde oluşturduğumuz endpointe bir istek attığımızda aşağıdaki gibi versiyon bilgisini göreceğiz.

Jenkins üzerinden elle oluşturduğumuz dosyalar ile servisimizi ayağa kaldırdığımıza göre şimdi sıra bu süreci otomatize etmeye geldi :)

Jenkins ile Deploy Yapmak

İlk olarak deploy sırasında servisi durdurup başlatmak gerektiği için Jenkins kullanıcısın sudo komutlarını çalıştırabilmesi için ufak bir ekleme yapmamız gerekiyor. Bunun için aşağıdaki önce komutu çalıştıralım;

sudo visudo

Ardında açılan dosyada alta aşağıdaki satırı ekleyelim;

jenkins ALL=(ALL) NOPASSWD: ALL

Eklemeyi yaptıktan sonra dosyayı kaydedip çıkabilriz.

Jenkins üzerinden oluşturduğumuz publish tanımına gelip görseldeki gibi service’i durdurup başlattığımız adımları ekleyelim. Eklediğimiz “Execute shell” tanımlarını sürükle-bırak ile sıralayabiliyoruz. Aşağıdaki görseldeki sırayla olduğunda emin olun.

sudo systemctl stop jenkins-demo-api

sudo systemctl start jenkins-demo-api

Burada dosyaları güncellemeden önce servisi durduruyoruz, publish alıp dosyaları güncelliyoruz ve servisimizi güncel kodlarla yayına alıyoruz.

Aşağıdaki adımları ekleyip API’ımız üzerindeki versiyon bilgisini “ApiVersion” : “1.1.1” olarak güncelleyip Github’a pushlayalım, ardından Jenkins üzerindeki tanımımıza gelip “Build Now“ ile manuel tetikleyelim. Loglara baktığımda aşağıdaki gibi tamamlandığını göreceksiniz.

Browser üzerinden kontrol ettiğimizde de versiyon bilgisinin güncellendiğini göreceksiniz. Yani master’a pushladığımız son geliştirmeleri tek bir tuşa basarak yayına almış olduk.

Bizim için yeterli mi?

Tabi ki hayır :)

Github Hook ile Jenkins Tetiklemek

Master’a gönderdiğimiz kodları elle tetikleyip canlı ortama çıktık. Ama istersek bunu master’a her commit veya merge yapıldığında otomatik tetikletebiliriz. Bunun için “Github WebHook“ servisini kullanacağız.

Bunun için öncelikle Jenkins’e “Github Integration“ eklentisini kuruyoruz. Bunun için ana sayfadayken sırasıyla Manage Jenkins > Manage Plugins > Available tab’ı altında “Github Integration“ ‘ı bulup işaretliyoruz ve “Download now and install after restart”‘a tıklıyoruz.

İşlem tamamlandığında altta yer alan “Restart Jenkins ...” kutusuna tıklıyoruz. Bu işlem sonrasında Jenkins servisimiz yeniden başlayacaktır.

İşlem tamamlandıktan sonra tekrardan giriş ekranına yönlendirecek sizi. Tekrar giriş yapıp publish tanımımıza gelelim. Burada “Build Trigger“ altında bulunan aşağıdaki kutuyu işaretleyelim ve kaydedelim.

Bu sayede jenkins üzerinde bu job için Github’dan tetiklenecek şekilde dinlemesini sağladık. Son aşama olarak da Github’a gidip projemizin “Settings“ sekmesi altında “Webhooks“’a tıklayalım. Burada açılan sayfada sağ üstte yer alan “Add webhook“ butonuna tıklayalım.

Açılan sayfada;

Payload URL; kısmını “{jenkins sunucu adresiniz}/github-webhook/” formatında dolduralım

Content type; application/json olarak değiştirelim

diğer alanların da aşağıdaki gibi olduğunu kontrol edip kaydedelim.

Bu ekranda “Let me select individual events” altında projeniz ile ilgili yapılan farklı bir işlemde istek atılmasını da belirleyebiliyorsunuz. Biz master’a yapılan yeni değişikliklerde tetiklenmesini istediğimiz için “Just the push event” ile devam ettik ama isterseniz diğer ayarları da inceleyebilirsiniz.

Şimdi API projemizde versiyon değerini tekrar bir arttırıp pushlayalım. Jenkins’te kısa süre içerisinde otomatik tetiklendiğini göreceksiniz. Bu sayede master branch’inize gelen her kodda otomatik deployunuzu yapıyor olacaksınız.

Browser üzerinden kontrol ettiğimde versiyonun güncellenip kendiliğinden deploy olduğunu görüyoruz.

Şimdi de ayrı bir branch oluşturup versiyon arttırımını o branch üzerinde yapacağım. Ardından pull request oluşturup master’a merge’leyeceğim.

Master’a merge yaptıktan sonra Jenkins’in otomatik tetiklendiğini göreceksiniz. Link üzerinden endpointe baktığımda versiyonun yine güncellendiğini göreceğiz.

Kapanış

Sıfırdan sunucu kurulumu ve proje oluşturmayla başladığımız bu seride otomatik deployumuzu yaparak noktaladık. Bir projenin en başından son aşamasına kadar ele aldığımız bu seriyle ilgili düşüncelerinizi ve yorumlarınızı paylaşabilirsiniz.

Evden Buluta - DevOps Serisi içerisinde yer alan diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Evden Buluta serisinin bu bölümünde Jenkins ile build ve deploy işlemlerine başlamadan önce yeni bir proje oluşturup Github’a gizli bir proje (private repository) olarak göndereceğiz. Ardından projemize jenkins üzerinden erişebilmemiz için ssh key’i oluşturup github ve jenkins üzerinden tanımlamalarını yapacağız. Gerekli bağlantıları sağladıktan sonra da jenkins’i çalıştırdığımız Ubuntu sunucu üzerine projeyi derleyip, deploy yapabilmemiz için .Net Core SDK’sını kuracağız. Son olarak da Jenkins’e buildimizi alıp bu makaleyi sonlandıracağız.

Eğer sizin elinizde mevcut bir API varsa doğrudan Jenkins üzerinden Github’a erişimi sağladığımız kısıma geçebilirsiniz. Ayrıca farklı bir dilde veya framework’te geliştirmiş olduğunuz bir proje varsa Jenkins’i kurduğunuz ortama ilgili SDK’ları kurduktan sonra benzer işlemleri uygulayabilirsiniz.

Ön Hazırlık

Geliştirdiğimiz projeleri hızlı bir şekilde deploy yapmak, yazdığımız testleri kontrol etmek ve kod kalitesini sağlamak adına yaygın kullanılan CI/CD aralarından biri olan Jenkins’in kurulumuna geçmeden önce CI/CD nedir diye merak ediyorsanız bu makaleyi okuyabilirsiniz.

Kurulum yapacağınız Ubuntu sunucu yoksa veya test için yeni bir sunucu oluşturacaksanız bu makaledeki adımları takip edebilirsiniz.

Jenkins’i henüz kurmadıysanız da bu makaledeki adımları uygulayarak kurabilirsiniz.

.Net Core API Oluşturmak

Yapacağımız basit bir API, appsettings içerisinde yer alan versiyon değerini alıp kullanıcıya dönen bir endpoint içerecek. Bu sayede yaptığımız yeni değişikliklerin Jenkins ile build alınıp deploy edildiğini kolayca görmüş olacağız. Bunun için bilgisayarınıza güncel SDK‘yı kurduğunuzdan emin olun. Makale yazıldığı tarihte en güncel sürüm .Net 5.0 kullanılmıştır.

Proje türünü seçtikten sonra bir isim belirleyip aşağıdaki gibi “ASP.NET Core Empty“ şablonunu da seçip ilerleyelim.

Proje oluştuktan sonra ana dizine “Controllers“ isminde bir klasör oluşturup, içerisine yeni bir API Controller ekleyelim.

Boş bir controller seçip isim olarak “VersionController.cs“ verebiliriz.

Aşağıdaki gibi boş bir API Controller’ının oluşmasını bekliyoruz.

Controller içerisine aşağıdaki gibi eklemeleri yapalım. Burada öncelikle bir constructor tanımlayıp appsettings’ten okuma yapacağımız IConfiguration’ı ekliyoruz. Ardından bir GET metodu oluşturup appsettings içerisinde tanımlayacağımız versiyon bilgisini dönüyoruz.

    [Route(”api/[controller]”)]
    [ApiController]
    public class VersionController : ControllerBase
    {
        public IConfiguration Configuration { get; }

        public VersionController(IConfiguration configuration)
        {
            Configuration = configuration;
        }

        [HttpGet]
        public IActionResult GetVersion()
        {
            return Ok($”Api Version: {Configuration.GetSection(”ApiVersion”).Value}”);
        }
    }

Ardından appsettings.json içerisine girip versiyon değerini “ApiVersion” : “1.1.0“ olarak aşağıdaki gibi ekliyoruz. Son halinin aşağıdaki gibi olmasını bekliyoruz.

{
  “Logging”: {
    “LogLevel”: {
      “Default”: “Information”,
      “Microsoft”: “Warning”,
      “Microsoft.Hosting.Lifetime”: “Information”
    }
  },
  “AllowedHosts”: “*”,
  “ApiVersion” :  “1.1.0” 
}

Oluşturduğumuz .Net projesinin bir API gibi davranabilmesi için Startup.cs içerisine de aşağıdaki eklemeleri yapmamız gerekmekte.

Bunun için öncelikle “ConfigureServices“ içerisine aşağıdaki kodu ekleyelim. Bu eklemeyi yaparak projenin “Controller“ içeren class’larını tanımasını sağlarız.

    public void ConfigureServices(IServiceCollection services)
        {
            services.AddControllers();
        }

Ardından yine Startup.cs içerisinde “Configure“ altında aşağıdaki kod bloğunu yenisiyle güncelleyelim.

Eskisi:

 app.UseEndpoints(endpoints =>
            {
                endpoints.MapGet(”/”, async context =>
                {
                    await context.Response.WriteAsync(”Hello World!”);
                });
            });

Olması gereken:

            app.UseEndpoints(endpoints =>
            {
                endpoints.MapControllers();
            });

Bu işlemi yaparak controller içerisine eklediğimiz metotların endpointleri üzerinden erişebilmemizi sağladık.

Tüm bu işlemlerin ardından Startup.cs dosyamızın son halinin aşağıdaki gibi olmasını bekliyoruz.

 public class Startup
    {
       public void ConfigureServices(IServiceCollection services)
        {
            services.AddControllers();
        }

        public void Configure(IApplicationBuilder app, IWebHostEnvironment env)
        {
            if (env.IsDevelopment())
            {
                app.UseDeveloperExceptionPage();
            }

            app.UseRouting();

             app.UseEndpoints(endpoints =>
            {
                endpoints.MapControllers();
            });
        }
    }

Şimdi deneme amacıyla projemizi çalıştırıp IIS üzerinden host ettiyseniz “http://localhost:58317/api/version”, kestrel üzerinden host ettiyseniz de “http://localhost:5000/api/version” adresine gidip istek yapalım. Aşağıdaki gibi çalıştığını görebilirsiniz.

Projenin Github’a Gönderilmesi

Öncelikle Github üzerinde bir hesabınız yoksa oluşturmanız gerekmekte. Eğer farklı bir IDE veya komut satırı üzerinden ilerlemek isterseniz kendiniz projeyi Github’a push’layabilirsiniz. Visual Studio üzerinden yapmak istiyorsanız aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz.

“Git Changes“ sekmesini açıp “Create Git Repository“ diyelim.

Açılan ekranda mevcut github hesabınızı ekleyip aşağıdaki gibi “Private“ kutusunu işaretleyip “Create and Push“ diyebilirsiniz.

Oluşturduğumuz proje Github hesabımız altında da yer alacaktır.

Kamu Spotu :)

Eğer diğer yazılımcılar tarafından da erişilmesinde bir sakınca görmüyorsanız, open-source topluluğuna katkıda bulunmak ve projenizin diğer yazılımcılar tarafından da desteklenmesi için Public olarak paylaşabilirsiniz. Private olarak oluşturduğunuz projeler sadece siz ve projeye eklediğiniz kullanıcılar tarafından görülebilir ve geliştirilebilir.

Public bir projeniz varsa aşağıdaki adımı geçip doğrudan paket kurulumları başlığından devam edebilirsiniz.

Jenkins’e Github Private Repository Eklemek

Eğer Github üzerinde Public bir projeniz varsa doğrudan linki eklemek yeterli oluyor fakat projeniz gizli bir projeyse bunun için Jenkins sunucumuz üzerinden bağlanırken kullanacağız key’i Github üzerinde tanımlayıp yetkilendirmemiz gerekiyor.

Öncelike Jenkins panelimize girip sol menüde üstte yer alan “New Item“ ‘ı seçtikten sonra açılan ekranda build setimize bir isim verelim ve “Freestyle project“’i seçelim.

Açılan ekranda “Source Code Management“ alanıda “Git“ seçeneğini seçip Github’da yer alan projenizin SSH linkini yapıştırın.

Projemiz gizli olduğu için Jenkins erişemediğine dair hata verdi. Eğer herkese açık(public) bir proje ise bu alanda hata almadan devam edebilirsiniz.

Erişimi sağlamak için “Add“ butonu ile çıkan ilgili yere tıklayalım.

Açılan sekmeyi kenarda tutalım ve bize lazım olan key dosyasını oluşturalım. Bunun için Jenkins’i kurduğumuz sunucuya SSH ile bağlanalım ve aşağıdaki komutu çalıştıralım.

ssh-keygen

Komutu yazdıktan sonra bizden istediği alanlarda bir değişiklik yapmayıp enter tuşuna basarak ilerleyelim. ssh keyimiz oluştuğunda aşağıdaki gibi bir çıktı almanız gerekmekte.

Bu işlemin ardından “.ssh“ dizininde bizim için önemli iki key oluşacaktır. Bunlardan “id_rsa.pub“ kurulan haberleşmede encryption amaçlı kullanılan public key’i içerir, “id_rsa“ içe alınan cevabın decryption’ı için sunucu içerisinde private olarak kullanılır.

Şimdi oluşan key’lerden ilk adım olarak Jenkins içerisine tanımlayacağımız private key dosyasına gidelim.

sudo cat .ssh/id_rsa

Ekranda gözüken key’de üst yorum satırından alt yorum satırına kadar seçip kopyalayalım.

Kopyaladığımız key’i jenkins’te açık bıraktığımız ekrana ilgili alanları aşağıdaki gibi seçip girebilirsiniz.

Burada ID alanına gireceğiniz isim bu key’i temsil eder ve seçim yaparken kullanırsınız.

Description alanı, ek açıklama yazmak isterseniz girebilirsiniz.

Username alanına ise Github kullanıcı adınız olarak girmelisiniz.

Son olarak kopyaladığınız key’i Private Key alanında “enter directly“ kutusunu işaretleyip “add“ butonuna tıkladıktan sonra yapıştırıp kaydedin.

Keylerle yapacağımız ikinci adım olarak da tekrar sunucu üzerinden aşağıdaki komutu çalıştıralım.

 sudo cat .ssh/id_rsa.pub

Konsol ekranında gözüken key’in tamamını kopyalayıp github üzerinden projenin içerisinde “Settings“ sekmesine gelip “Deploy Keys“ sekmesine gelelim ve sağ üstte bulunan “Add deploy key“ butonuna tıklayalım.

Bir isim verip, key’imizi yapıştıralım. Jenkins üzerinde bir committe bulunmayacağımız için write yetkisi vermemize bu proje özelinde gerek yok. Projeyi build yapabilmemiz için read yetkisi yeterli bizim için. O yüzden o alanda bir işaretleme yapmıyoruz ve “Add key“ ile kaydedip devam edelim.

Butona tıkladıktan sonra github bizden şifremizi girmemizi isteyecektir. Ardından aşağıdaki gibi key’imizi görebiliriz.

Jenkins ekranına geri dönüp Credentials altında oluşturduğumuz key’i seçtiğimizde herhangi bir hatayla karşılaşmadığımızı göreceksiniz. Eğer halen hata gözüküyor ise Credentials’ı “-none-” yapıp tekrar hesabınızı seçin.

Projemizi bağladıktan bazı tanımlamalar da yapmamız gerekmekte.

Öncelikle Jenkins’in hangi branch üzerinden build alacağını aşağıdaki alandan belirliyoruz. Biz master branch’ini kullanacağımız için bu şekilde bırakıyoruz.

Alınan buildlerin sunucu üzerinde birikmemesi için aşağıdaki kutuyu da işaretleyip her build alınırken mevcut dosyaların silinmesini sağlayalım.

Build adımında ise aşağıdaki gibi “Add build step“ altında “Execute shell“ seçip aşağıdaki komutu ekleyelim.

dotnet build {proje dosyanız}.sln -c Release  -o {deploy dosyalarını çıkartacağınız dizin}

Örneğin ben build dosyalarını doğrudan ana dizin altına çıkartmak için aşağıdaki komutu ekledim.

dotnet build JenkinsDemoApi.sln -c Release  -o /home/ubuntu/jenkins-demo-api

Ardından işlemlerimizi kaydedelim.

Jenkins Build için .Net SDK kurulması

Projemizi sunucu üzerinde derleyebilmemiz için gerekli SDK’nın sunucu üzerinde de yüklü olması gerekmektedir. Sunucu üzerinde .net sdk olup olmadığını kontrol etmek için aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz.

dotnet --version

Yukarıdaki gibi bir ekranla karşılaştırysanız sunucunuz üzerinde .net sdk kurulumu yapmak için önce aşağıdaki komutu çalıştırın:

wget https://packages.microsoft.com/config/ubuntu/20.10/packages-microsoft-prod.deb -O packages-microsoft-prod.deb
sudo dpkg -i packages-microsoft-prod.deb

Ardından da aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo apt-get update; \
  sudo apt-get install -y apt-transport-https && \
  sudo apt-get update && \
  sudo apt-get install -y dotnet-sdk-5.0

İşlem tamamlandıktan sonra tekrardan kontrol için kullandığımız “dotnet --version“ komutu ile kurulum sonucu yüklenen versiyonu görebilirsiniz.

Dikkat: Zaman zaman yaptığım kurulumlarda “Unable to locate package dotnet-sdk-x” benzeri bir hatayla karşılaşılabiliyor. Bunun için Microsoft tarafından tavsiye edilen buradaki kurulumu uygulamanız sorunu çözecektir.

SDK kurulumumuz da tamalandığına göre Jenkins üzerinden projemizi build alacak tanımı çalıştıralım. Bunun için açılan ekranda sol menüde yer alan “Build Now“’a tıklamanız yeterlidir. Tıkladıktan sonra aşağıda yer alan “Build History” alanında işlemin başladığını göreceksiniz.

Jenkins üzerinde başlattığınız işlemlemin detayına gitmek için “Build Histoy“ altında yer alan işlemlere tıklayabilir veya doğrudan orta ekranda yer alan hızlı yönlendirmelere tıklayabilirsiniz. Ayrıca buildlerin yanındaki kutulardaki renklendirmelerde başarılıysa mavi, hata aldıysa kırmızı olduğunu göreceksiniz.

Başlattığımız işlemin durumunu görmek için detaya girip sol menüdeki “Console Output“’a tıklayın.

Jenkins Path Access Denied Hatası

Eğer siz de benim gibi dosyaları ana dizinde bir klasöre çıkartmak istediyseniz aşağıdaki hatayla karşılaşacaksınız. Jenkins sunucu üzerinde kendi kullanıcısı ile çalıştığı için bazı yetkileri önceden tanımlamamız gerekiyor.

Bunun için aşağıdaki komutlarla sunucu üzerinde klasörü oluşturup Jenkins kullanıcı için erişim ve işlem izni vermemiz gerekiyor. “jenkins-demo-api” benim çıkartmak istediğim klasör için komuta onu ekledim. Siz farklı bir klasör veya dizin kullandıysanız kendinize göre değiştirin.

sudo mkdir jenkins-demo-api
sudo chown -R jenkins:root jenkins-demo-api/

Komutları çalıştırdıktan sonra Jenkins üzerinden tekrar “Build Now“ ile tetikliyoruz. Yeni build’in detayına gidip loglara baktığımızda projenin başarıyla build alındığını görüyoruz.

Sunucu üzerinden de ilgili klasöre baktığımızda build dosyalarını görebilirsiniz.

Yeni bir proje oluşturup Jenkins ile sunucuda build aldığımız bu makalenin şimdilik sonuna geldik. Bir sonraki makalede nasıl deploy alacağımızı ve API’ı yayına alacağınızı anlatacağım.

Evden Buluta - DevOps Serisindeki bir sonraki makaleye geçmek için tıklayın.

Evden Buluta - DevOps Serisi içerisinde yer alan diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Ön Hazırlık

Geliştirdiğimiz projeleri hızlı bir şekilde deploy yapmak, yazdığımız testleri kontrol etmek ve kod kalitesini sağlamak adına yaygın kullanılan CI/CD aralarından biri olan Jenkins’in kurulumuna geçmeden önce CI/CD nedir diye merak ediyorsanız bu makaleyi okuyabilirsiniz.

Ayrıca kurulum yapacağınız Ubuntu sunucu yoksa veya test için yeni bir sunucu oluşturacaksanız bu makaledeki adımları takip edebilirsiniz.

Gerekli Paketlerin Kurulumu

Jenkins’in sunucu üzerinden çalışabilmesi için java openjdk kurmamız gerekmektedir. Bunun için aşağıdaki komutu sunucuda çalıştırın.

sudo apt install openjdk-8-jdk

Kurulum için onay isteyecektir. “y” tuşuna basıp enter tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Kurulum biraz sürebilir. Tamamlandıktan sonra jenkins kurulumuna başlayabiliriz.

Jenkins Paketlerinin Kurulumu

Bazı linux dağıtımlarında güncel paketlerin bulunması sorunlu olabiliyor. Bunun için jenkins’i kontrol edeceği adreslerin güncelliğinden emin olmak için aşağıdaki komutları çalıştıralım.

wget -q -O - https://pkg.jenkins.io/debian-stable/jenkins.io.key | sudo apt-key add -

“OK“ mesajını gördükten sonra da aşağıdaki konutu çalıştıralım.

sudo sh -c ‘echo deb http://pkg.jenkins.io/debian-stable binary/ > /etc/apt/sources.list.d/jenkins.list’

Ardından da aşağıdakini çalıştıralım.

sudo apt update

Ardından jenkins kurulumunu yapabiliriz.

sudo apt install jenkins

Kurulum tamamlandıktan sonra aşağıdaki komutu çalıştırıp jenkins’in durumunu görebiliriz.

 sudo systemctl status jenkins

Eğer “stopped“ konumunda gözüküyorsa aşağıdaki komut ile başlatabiliriz.

sudo systemctl start jenkins

Jenkins’in Aktifleştirilmesi

Sunucu üzerinden jenkins servisini başlattıktan sonra kendi bilgisayarınızın browser’ından isteğimizi yapabiliriz. Bunun için sunucumuzun ip’sine jenkins portu üzerinden istek atmamız yeterli.

http://{sunucu_ip_adresi}:8080/

http://1.222.333.44:8080/

Adrese gittiğimizde bizi kurulum ekranıyla karşılayacaktır.

Öncelikle Jenkins bizden admin kullanıcısı olduğumuzu doğrulamamız gerekir. Bunun için de sunucu üzerindeki bir dizine oluşturduğu dosyadan şifreyi almamızı ister.

Bunun için ssh bağlantımız üzerinden aşağıdaki komutu çalıştıralım;

sudo cat /var/lib/jenkins/secrets/initialAdminPassword

Yukarıdaki gibi bir şifre göreceksiniz. Bunu kopyalayıp browser üzerinde istediği alana yapıştıralım.

Jenkins’in Kurulumu

Bir sonraki ekranda “Install suggested plugins“ seçeneğine tıklaıyp kurulumun bitmesini bekleyelim.

Kurulum tamamlandıktan sonra bizden admin kullanıcısı oluşturmamızı isteyecektir. Burada bir kullanıcı oluşturmamız güvenlik açısından önemlidir.

“Save and Continue“ diyip ilerleyelim.

Bu adımda da bir değişiklik yapmayıp “Save and Finish“ butonuna tıklayalım.

Jenkins’imiz kullanıma hazır!

Şimdi “Start using Jenkins“ butonuna tıklayıp panelimize doğrudan giriş yapabiliriz. Bir sonraki girişlerimizde oluşturduğumuz admin kullanıcısı bilgilerini kullanmamız gerekecektir.

Eğer bu aşamaya geldiyseniz artık kendi buildlerinizi alıp, deploylarınızı yapabilecek, varsa testlerinizi kontrol edebilecek bir aracın kurulumunu sağladınız.

Evden Buluta - Devoops Serisindeki bir sonraki makaleye geçmek için tıklayın.

Evden Buluta - DevOps Serisi içerisinde yer alan diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Günümüzde yaygın olarak kullanılan bulut hizmetlerinden biri olan Amazon Web Services (AWS)‘i mutlaka duymuşsunuzdur. AWS içerisinde yer alan ve en yaygın kullanılan servislerinden biri Elactic Compute Cloud (EC2)‘dur. EC2 ile Amazon’a ait veri merkezlerinde bulunan, donanım özelliklerine göre seçip kendi istediğimiz işletim sistemini içeren sunucular oluşturabiliriz. “Kullandığın kadar öde” prensibiyle sadece makinenin çalıştığı süre kadar saatlik ücretlendirme yapılmaktadır. Ayrıca yeni oluşturacağınız bir kullanıcı ile çoğu hizmeti 1 yıl boyunca ücretsiz kullanabileceğiniz avantajlar da bulunmaktadır. Bu makale serisi dahilinde kullanacağımız servislerde de ücretsiz sunulan seçenekler ile ilerlenmiştir. EC2 ile ilgili daha detaylı bilgiyi buradan da okuyabilirsiniz.

EC2 Üzerinden Sunucunun Oluşturulması

Öncelikle AWS’ye giriş yapmak için bir kullanıcı oluşturmanız gerekmekte. Kullanıcıyı oluşturup, AWS üzerinden giriş yapıp EC2 paneline gelip “Launch Instance” ile ilerleyelim.

Açılan sayfada EC2 üzerinde çalıştırabileceğiniz işletim sistemleri ve farklı dağıtımlar listelenmektedir. Buradan ihtiyacınız doğrultusunda gerekli seçimi yapabilirsiniz. Ben makalede Ubuntu ile göstereceğim için siz de arama yerine “Ubuntu” yazıp çıkan sonuçlardan güncel olan dağıtımı seçebilirsiniz. Gördüğünüz gibi Ubuntu makineyi 1 yıllık süremiz boyunca limitler dahilinde ücretsiz olarak oluşturabiliyoruz.

Makalenin yazıldığı tarih itibariyle en güncel sürümü olan Ubuntu Server 20.04 LTS olduğu için onu ve 64-bit(x86) mimarisini seçip ilerleyelim. Yeni bir versiyon görmeniz durumunda onu da seçebilirsiniz.

Oluşturmak istediğimiz makineye ait donanım özelliklerini bu ekrandan seçebiliyoruz. Eğer ücretsiz verilen haklarınız dahilinde bir kullanımda bulunmak istiyorsanız “Free tier eligible“ ile belirtilen opsiyonu seçmeniz gerekiyor. Diğer sunulan opsiyonlardan bir seçimde bulunursanız AWS tarafından belirlenen saatlik ücret dahilinde bir fatura ay sonunda hesabınıza yansıtılır.

Bu ekranda “Review and Launch“ butonu ile doğrudan son aşamaya ilerleyebilirsiniz. Fakat biz bir web sitesi yayınlamak istediğimiz için sunucuya gelecek olan isteklere ait portları güvenlik adımından açmamız gerekmekte. Bunun için isterseniz “Next“ butonlarıyla veya yukarıdaki menüden direkt olarak “Configure Security Group“ başlığına tıklayarak güvenlik sayfasına gelelim.

Bu adımda varsayılan olarak SSH portunun makineye erişebilmemiz için açık olduğunu göreceksiniz.

“Add Rule“ butonuna tıklayarak gerekli port tanımlamalarını aşağıdaki gibi ekleyin.

Burada gelen HTTP isteklerini karşılaması için 80 portunu, Jenkins’e erişim sağlayabilmemiz için de 8080 portunu dışarıdan gelen tüm isteklere açıyoruz.

Ubuntu üzerinde yapacağım diğer örneklerde de bu makaleyi referans vereceğim için port ihtiyaçları farklılık gösterebilir. Eğer farklı bir port tanımı yapmanız gerekiyorsa onu da bu aşamada eklemeniz gerekmektedir.

Önemli Not: Yukarıdaki tanımlamalarla makinemizi tüm internet erişimine ve doğal olarak olası saldırılara açık hale getirir. Sistem güvenliğini sağlamak için sabit ip, vpn veya güvenlik duvarı gibi farklı çözümler mevcuttur fakat bu makale fazla uzamaması için burada değinmeyeceğim

Port tanımlamalarını yaptıktan sonra “Review and Launch“ ile son kontrol ekranına geçebiliriz.

Burada Amazon da bizi makinemizin tüm internet erişimine açık olduğu konusunda bizi uyardığını görebilirsiniz. Burada seçimlerinizi gözden geçirip “Launch“ butonuna tıklayabilirsiniz.

Son aşama olarak makineye bağlanırken kullanacağınız ssh key dosyasını oluşturmanız veya ssh key’iniz mevcutta varsa seçim yapmanız gerekir.

Makineniz oluştuktan sonra tüm bağlantıları bu dosya üzerinden yapacağınız için indirdiğiniz key dosyasını güvenli bir şekilde saklamanız gerekmektedir. Kaybolması durumunda makineye erişim sağlayamazsınız.

“Download Key Pair“ butonu ile önce key dosyanızı indirin veya key’leriniz içerisinden seçiminizi yapıp “Launch Instances“ butonu ile işlemimizi sonlandıralım. Makinemiz kısa süre içerisinde hazır hale gelecektir.

Tekrardan EC2 paneline geldiğimizde makinemizle ilgili bilgileri göreceğiz. Burada “Public IPv4 address“ olarak belirtilen alan bizim makinemizin dış IP’sini temsil eder ve yapacağımız bağlantılarda bu adresi kullanacağız.

Ubuntu Sunucuya SSH ile bağlanmak

Sunucuyu oluşturken indirdiğimiz key dosyasını ve IP bilgisini aldıktan sonra aşağıdaki adımlarla bir bağlantı sağlayalım. Bunun için kullandığınız terminal uygulamasını açıp aşağıdaki komutları yazalım.

ssh -i {indirdiğiniz pem dosyasının konumu} ubuntu@{makinenizin IP adresi}

Ben aşağıdaki gibi bağlandım;

İlk kez bağlandığımız için bir onay isteyecektir. Bunun için bu mesajı aldıktan sonra “yes“ yazıp enter tuşuna basmanız gerekir.

Ardından göreceğiniz gibi makineye erişimi sağlamış olacağız. Makineye erişimi sağladıktan sonra gerekli kurulumları yapabilrsiniz.

Evden Buluta - Devops Serisindeki bir sonraki makaleye geçmek için tıklayın.

Evden Buluta - DevOps Serisi içerisinde yer alan diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Dikkat: Aşağıdaki adım genel bir bilgi olması için eklenmiştir. Makine ile ilgili işlemlere devam edecekseniz bu adımı işiniz bittiğinde yapabilirsiniz.

EC2 - Oluşturulan Sunucunun Silinmesi

Sunucuya olan ihtiyacımız bittiğinde veya fazla fatura yazmasını engellemek için aşağıdaki adımları uygulayarak makineyi silebilirsiniz.

Panelden makineyi seçip üst menüde “Instance State” altında yer alan “Terminate instance” ‘a tıklayın.

Ardından çıkan uyarı ekranıını da onaylayıp sunucunuzu tamamen kaldırabilirsiniz.

Dikkat: Bu işlemi yaptıktan sonra makineniz geri döndürülemez bir şekilde silinecektir.

Yazılım projelerinde son aşamaya gelindiğinde yazdığımız projeyi test veya production(son kullanıcı/müşteri tarafından aktif olarak kullanılan) ortama göndermek istediğimizde, yaptığımız yeni geliştirme ve değişikliklerin mevcut yapıyı bozmadığından emin olmak önemlidir. Ayrıca, yapılan geliştirmelerin kurulumu sırasında kimi zaman insan kaynaklı hatalar(eksik/hatalı dosya, fazla dosya silme vs.) da yaşanabilmektedir.

Neden CI/CD ihtiyacı duyarız?

• Tekrar eden işleri otomatize hale getirir.

• Tüm testlerin kontolünü sağlar. Kod kalitesini arttırır.

• Büyük projelerde uzun süren kurulum süreçlerinde insan payını indirir ve zamandan tasarruf sağlar.

• Paketin kuruluma hazır olup olmadığını denetler.

Continuous Integration Nedir?

Yaptığımız yeni geliştirmelerin kendi belirlediğimiz koşul doğrultusunda (master’a merge geldiğinde, pull request açıldığında, manuel tetikleme, vs.) bir takım kontrollerden geçtiği ve paketin düzgün derlenip derlenmediğinin de kontrol edildiği süreçtir. Örneğin kod yazarken test’lerini de yazıyorsanız, bu süreç içerisinde mevcut ve yeni eklenen testler ile beraber projenin kontrol edilmesini sağlayabilirsiniz. Code coverage(yazılan testlerin, projenin yüzde kaçını kontrol ettiği) konusunda dikkat ettiğiniz bir projeyse, kapsamın belli bir yüzdenin altına düştüğü durumlarda onay vermeyebilir, ilgili kişilere mail ile bilgilendirme yapabilirsiniz.

Continuous Delivery & Continuous Deployment Nedir?

CD süreci içerisinde tanımlanıp birbirine yakın kavramlar olan Delivery ve Deployment süreçlerindeki farkı kısaca açıklayacak olursam eğer:

Continuous Delivery; yeni geliştirmeler yapılan yeni kod paketinin CI sürecinden geçtikten sonra build alınıp deploya hazır hale gelmesini sağlayan aşamadır.

Continuous Deployment; hazır hale gelmiş yeni paketi sunuculara kurulmasını sağlayan aşamadır.

Bazı firmalarda bu süreç manuel olarak yapılabildiği gibi bazı firmalarda ise bu süreç de otonom bir hale gelmiştir ve CI sürecinden geçen kod doğrudan production ortamına kurulumu yapılabilmektedir.

Yaygın olarak kullanılan CI/CD araçları

CI/CD süreçlerini bir arada yönetebileceğiniz çeşitli araçlar yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bunlardan bazıları;

• Jenkins (yaygın olarak kullanılan open-source tool)

• Travis CI

• CircleCI

• Jetbrains TeamCity

• Atlassian Bamboo

• GitLab

• Codeship

• Buddy

• Semaphore

CI/CD araçlarından Jenkins’i kullandığımız “Evden Buluta - DevOps Serisi” içerisinde yer alan yazılara ulaşmak için tıklayın.

Bolca evde kaldığımız bu günlerde sıfırdan bir .Net Core API projesi oluşturup, sunucusunu Amazon Web Services EC2 üzerinde beraber kuracağımız bu seride, deployment’ını da Jenkins’i kullanarak otomatize edeceğiz. Son aşamaya geldiğimizde de Github Webhook ile sağlayacamız entegrasyon ile de manuel bir işleme gerek kalmadan kodlarımız otomatik olarak deploy yapılmış olacak.

Yazarken çoğunlukla ana hatlar üzerinde ilerlemeye çalıştım ama gelecek makalelerde burada yüzeysel geçtiğim konulara eklemelerim olacak. Dilerseniz ilk başlığa tıklayarak ilerleyebilir, veya merak ettiğiniz başlık üzerinden ilgili makaleye gidebilirsiniz.

Ana Başlıklar:

1. AWS EC2 ile Ubuntu Sunucu Oluşturmak

AWS üzerindeki önemli hizmetlerden EC2 hakkında kısa bir bilgi verip, bu seride kullanacağımız Ubuntu sunucumuzu oluşturacağız.

2. Ubuntu Jenkins Kurulumu

AWS EC2 üzerinde oluşturduğumuz sunucumuza Jenkins kurulumunu yapacağız.

3. Jenkins ile Proje Derlemek

Jenkins ile build ve deploy işlemlerine başlamadan önce yeni bir API projesi oluşturup Github’a gizli bir proje (private repository) olarak göndereceğiz. Ardından projemize jenkins üzerinden erişebilmemiz için ssh key’i oluşturup github ve jenkins üzerinden tanımlamalarını yapacağız. Gerekli bağlantıları sağladıktan sonra da jenkins’i çalıştırdığımız Ubuntu sunucu üzerine projeyi derleyip, deploy yapabilmemiz için .Net Core SDK’sını kuracağız. Son olarak da Jenkins’e buildimizi alıp bu makaleyi sonlandırıyoruz.

4. Github Webhooks ile Otomatik Deploy Yapmak

Projemizi doğrudan sunucu üzerinde çalışıp, kullanıcı isteklerine cevap verebilecek şekilde derleyeceğiz. Sunucu üzerinde ayrıca Nginx kurup istekleri yölendirecek şekilde tanımlayacağız. Ardından Github Webhooks ile entegre olup otomatil deploy yapılmasını sağlayacağız.

Herhangi bir görüş/öneri/hata için iletişime geçebilrsiniz.

yield anahtar kelimesinin kullanımı aşağıdaki gibidir:

public static IEnumerable<int> GetNumbers()
{
    yield return 1;
    yield return 2;
    yield return 3;
}

foreach (int number in GetNumbers())
{
    Console.WriteLine(number);
}

Bu örnekte, GetNumbers() fonksiyonu bir dizi öğesi olarak 1, 2 ve 3 sayılarını döndürür. Bu fonksiyonun içinde, yield return anahtar kelimesi kullanılarak her bir sayı tek tek döndürülür ve döngü içinde bu sayılar yazdırılır.

yield anahtar kelimesinin kullanımı ile ilgili olarak, aşağıdaki noktalara da dikkat edilmelidir:

• yield anahtar kelimesi sadece bir fonksiyon veya bir döngü içinde kullanılabilir.

• yield anahtar kelimesi sadece bir değer döndürebilir.

• yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar veya döngüler, sıradaki değeri döndüren bir IEnumerable nesnesi döndürür. Bu nedenle, yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler foreach döngüsü gibi yineleme yapıları ile kullanılabilir.

• yield anahtar kelimesinin kullanımı, kod tekrarını azaltır ve daha dinamik bir kod yapısı sağlar. Örneğin, bir dizi öğesi olarak döndürülecek sayıların listesi bir dosyaya yazılmışsa, yield anahtar kelimesi kullanılarak bu sayılar tek tek döndürülebilir ve dosyayı okumaya gerek kalmaz. Bu, dosya içeriğinin değiştiği durumlarda da geçerli olacaktır.

  Ayrıca, yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler, sıradaki değerleri sadece istendiğinde döndürdükleri için daha verimli bir şekilde çalışırlar. Bu, özellikle büyük veri setleri için önemli bir avantaj sağlar.

  Sonuç olarak, yield anahtar kelimesi C# dilinde kod tekrarını azaltmayı ve daha dinamik bir kod yapısı sağlamayı amaçlayan bir özelliktir. Bu anahtar kelime, döngü ve fonksiyonlar içinde sıradaki değerleri döndürürken verimliliği arttırır ve kodun daha okunabilir hale gelmesini sağlar.

Avantajları:

1. Kod tekrarını azaltır: yield anahtar kelimesi, bir döngü veya fonksiyon içinde kullanılarak, bir dizi öğesi olarak tek tek değerleri döndürür. Bu sayede, aynı değerleri döndüren kod bloğunun tekrar edilmesine gerek kalmaz.

2. Dinamik bir kod yapısı sağlar: yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler, sıradaki değeri sadece istendiğinde döndürür. Bu sayede, veri setleri değiştiğinde veya farklı bir veri setine ihtiyaç duyulduğunda, kod bloğunun değiştirilmesine gerek kalmaz.

3. Verimliliği arttırır: yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler, sıradaki değerleri sadece istendiğinde döndürdükleri için daha verimli bir şekilde çalışırlar. Bu, özellikle büyük veri setleri için önemli bir avantaj sağlar.

4. Kodun okunabilirliğini arttırır: yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler, daha okunabilir hale gelir. Bu, özellikle büyük ve karmaşık kod bloğları için önemli bir avantaj sağlar.

Dezavantajları:

1. Sadece bir değer döndürebilir: yield anahtar kelimesi sadece bir değer döndürebilir. Bu, fonksiyonlar ve döngüler içinde birden fazla değer döndürmek istendiğinde sıkıntı yaratabilir.

2. Sadece fonksiyon ve döngüler içinde kullanılabilir: yield anahtar kelimesi sadece bir fonksiyon veya döngü içinde kullanılabilir. Bu, yield anahtar kelimesi dışındaki kod bloğlarında değer döndürmek istendiğinde sıkıntı yaratabilir.

3. İleri seviye bir özelliktir: yield anahtar kelimesi, ileri seviye bir özelliktir ve C# dilinin temel kavramlarından biridir. Bu nedenle, yield anahtar kelimesini kullanmak isteyen kişilerin dilin temel kavramlarını anlamaları gerekmektedir.

4. Kodun anlaşılması zor olabilir: yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler, daha karmaşık hale gelebilir ve kodun anlaşılması zor olabilir. Bu, özellikle büyük ve karmaşık kod bloğları için sıkıntı yaratabilir.

Bu dezavantajların yanı sıra, yield anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulan fonksiyonlar ve döngüler, sıradaki değerleri sadece istendiğinde döndürdükleri için daha yavaş çalışabilirler. Bu, özellikle büyük veri setleri için sıkıntı yaratabilir.

AWS (Amazon Web Services), Amazon’un bir bulut hizmeti olup, birçok bulut bilişim hizmetlerini içerir. Bu hizmetler arasında sunucu ve depolama alanı, veri tabanı ve ağ hizmetleri, ölçeklenebilir web uygulamaları ve mobil uygulamalar için gerçek zamanlı işlemler gibi çeşitli seçenekler bulunur. Bu hizmetler sayesinde, birçok işletme ve geliştirici, işlerini daha etkin bir şekilde yönetebilir ve büyüme potansiyellerini arttırabilirler.

AWS, bulut bilişim hizmetlerinin liderlerinden biri olup, milyarlarca kullanıcısı ve yüz binlerce işletme müşterisi bulunmaktadır. Özellikle, büyük işletmeler için kritik bir bulut hizmeti olmasının yanı sıra, küçük ve orta ölçekli işletmeler için de cazip bir seçenek olabilmektedir. Ayrıca bireysel kullanıcılar ve öğrenciler için de ilk bir yıl boyunca çoğu popüler servisini ücretsiz bir şekilde kullanabilirsiniz. Detaylı incelemek için tıklayın.

AWS, kullanıcılarına ölçeklenebilir ve ölçeklenebilir bulut hizmetleri sunarken, aynı zamanda işletmelerin ihtiyaçlarına göre özel hizmetler de sunmaktadır. Örneğin, bir işletme bir veri tabanı oluşturmak ve yönetmek istiyorsa, AWS’nin veri tabanı hizmetlerinden yararlanabilir. Bunun yanı sıra, bir mobil uygulama oluşturmak ve yönetmek isteyen bir işletme için de AWS’nin mobil hizmetleri cazip bir seçenek olabilir.

Yaygın olarak kullanılan bazı AWS servisleri

1. Amazon Elastic Compute Cloud (EC2): Ölçeklenebilir ve ölçeklenebilir bir sunucu alanı sunar. Kullanıcılar, gereksinimlerine göre özel bir sunucu oluşturabilir ve yönetebilirler.

2. Amazon Simple Storage Service (S3): Bu hizmet, kullanıcıların dosyaları ve verilerini depolamaları için bir depolama alanı sunar. Bu hizmet, ölçeklenebilir ve yüksek performanslıdır ve kullanıcıların verilerine erişimi hızlı ve güvenli bir şekilde sağlar.

3. Amazon Relational Database Service (RDS): Bu hizmet, kullanıcıların veritabanı oluşturmalarına ve yönetmelerine yardımcı olur. Kullanıcılar, RDS üzerinden bir veritabanı oluşturarak, veri tabanı yönetimini otomatikleştirebilirler.

4. Amazon Elastic Container Service (ECS): Bu hizmet, kullanıcıların container’ları (ölçeklenebilir ve taşınabilir yazılım paketleri) oluşturmalarına ve yönetmelerine yardımcı olur. ECS sayesinde, kullanıcılar, uygulamalarını kolayca dağıtabilir ve ölçeklendirebilirler.

5. Amazon Lambda: Bu hizmet, kullanıcıların ölçeklenebilir ve gerçek zamanlı işlemler oluşturmalarına yardımcı olur. Lambda, kullanıcıların işlemlerini otomatik olarak ölçeklendirir ve çalıştırır.

6. Amazon CloudFront: Bu hizmet, kullanıcıların web uygulamalarının ve içeriklerinin dağıtımını yönetmelerine yardımcı olur. CloudFront, kullanıcıların içeriklerine dünya çapında erişimi hızlı ve güvenli bir şekilde sağlar.

7. Amazon Elastic Kubernetes Service (EKS): Bu hizmet, kullanıcıların Kubernetes (açık kaynaklı container orchestration sistemi) kullanarak container’ları oluşturmalarına ve yönetmelerine yardımcı olur. EKS, container’ları ölçeklendirir ve yönetir ve kullanıcıların uygulamalarının performansını ve disponibilitesini arttırmada yardımcı olur.

8. Amazon Elastic MapReduce (EMR): Bu hizmet, kullanıcıların büyük veri setlerini işleme ve analiz etme işlemlerini yönetmelerine yardımcı olur. EMR, Hadoop ve Spark gibi açık kaynaklı büyük veri işleme araçlarını kullanarak, kullanıcıların veri setlerini ölçeklendirir ve işler.

9. Amazon CloudWatch: Bu hizmet, kullanıcıların AWS hizmetlerini ve uygulamalarını izleme ve yönetme işlemlerini yapmalarına yardımcı olur. CloudWatch, kullanıcıların hizmetlerinin performansını ve disponibilitesini izler ve bu verileri kullanarak, işlerin daha etkin bir şekilde yönetilmesine yardımcı olur.

10. Amazon Simple Notification Service (SNS): Bu hizmet, kullanıcıların uygulamaları arasında mesajlaşmayı ve haberleşmeyi yönetmelerine yardımcı olur. SNS, kullanıcıların uygulamaları arasında mesaj gönderme ve alma işlemlerini yapar ve bu sayede uygulamalar arasındaki iletişimi kolaylaştırır.

Bu hizmetler, AWS’nin en popüler hizmetlerinden sadece birkaçıdır. AWS, birçok farklı sektörde ve işletmelerin farklı ihtiyaçlarına yönelik birçok hizmet sunmaktadır. Kullanıcılar, ihtiyaçlarına göre bu hizmetlerden yararlanarak, işlerini daha etkin bir şekilde yönetebilirler.

AWS CLI

Yaptığımız geliştirmeleri doğrudan IDE aracılığıyla AWS’e gönderebilmemiz için AWS CLI kullanmaktayız. Hakkında daha detaylı bilgi almak ve yüklemek için bu linke gidebilirsiniz.

AWS CLI’ın bilgisayarınıza yüklü olup olmadığını aşağıdaki komutu yazarak test edebilirsiniz. Yüklü olması durumunda aşağıdaki gibi versiyon bilgisini görebilirsiniz.

AWS Toolkit

AWS hesabımızda kullandığımız kaynakları görebilmek, deploy ettiğimiz uygulamaları tetikleyebilmek ve diğer işlemler için bu eklentiyi kullanabilriiz. Ben jetbrains Rider kullandığım için ekran görüntülerim onun üzerinden olacak fakat büyük bir fark bulunmuyor. Kullandığınız IDE neyse ona uygun toolkit’i indirip devam edebilirsiniz.

(Rider kullananlar için) veya (Visual Studio kullananlar için)

AWS’in bize sunduğu çeşitli uygulama şablonları bulunmaktadır. Bu makalemizde de bu şablonlardan birini kullanacağız. Bunun için öncelikle terminali açıp Lambda şablonlarını indirelim;

dotnet new --install “Amazon.Lambda.Templates”

Şablonları indirdikten sonra aşağıdaki komutu çalıştırıp içerisinde sadece gelen metini büyük harflere çeviren basit bir kod bulunduran şablon projeyi indirelim.

 dotnet new lambda.EmptyFunction --name LambdaDemo

C# Lambda Proje Yapısı

Projeyi açtığınızda bir lambda projesi ve bir test projesi ile geldiğini göreceksiniz.

Bu makalede testleri konu almadığımdan onlara değinmeyeceğim.

Lambda projemiz ise bize bir adet “Function.cs” ve AWS Lambda ayarlarını yönetebildiğimiz config dosyası ile gelmektedir.

Yaygın olarak kullanılan pratiklere baktığımızda Lambda’nın tetiklendiği metoda “Handler” veya “FunctionHandler” gibi isimler verilmektedir. Bize gelen şablonda da bu şekilde geldiğini görebilirsiniz.

    public string FunctionHandler(string input, ILambdaContext context)
    {
        return input.ToUpper();
    }

Fakat kesinlikle bu isim olmalıdır diye bir şey yoktur. AWS Lambda tetiklendiğinde hangi fonksiyonu çağıracağını config dosyası içerisindeki “function-handler” değerinden alır. Eğer farklı bir isim vermek isterseniz lambdanıza aşağıdaki gibi önce fonksiyon ismini sonra da config değerini güncelleyebilirsiniz.

 public string UpperFunction(string input, ILambdaContext context)
    {
        return input.ToUpper();
    }

  “function-handler”: “LambdaDemo::LambdaDemo.Function::UpperFunction”

Config dosyasında gelen diğer alanlara baktığmızda;

“profile“ ile AWS’de kullandığınız veya yetki verdiğiniz farklı bir profiliniz varsa onu atayabilirsiniz.
“region“ ile kullanmak istediğiniz belirli bir region varsa onu atayabilirsiniz.
“configuration“ ile projenizin hangi modda derleneceğini tanımlayabilirsiniz.
“function-architecture“ ile projenizin hangi işlemci mimarisini kullanacağını seçebilirsiniz.
“function-runtime“ ile projenizin hangi frameworkü kullandığını belirtmelisiniz. mesela biz .net 6 ile geliştirme yaptığımız için “dotnet6” yazıyoruz.
“function-memory-size“ lambda’nızın maksimum ne kadar RAM kullanabileceğini tanımılıyorsunuz
“function-timeout“ lambda’nızın timeout süresini tanımlıyorsunuz.
“function-handler“ istek geldiğinde hangi fonksiyonun tetikleneceğini belirtiyorsunuz. Genellikle bu formatta olur; “AnaProjeAdı::ProjeAdı.ClassAdı::FonksiyonAdı”

AWS Config Dosyanın Güncellenmesi

AWS CLI, kullanmak istediğimiz hesap bilgislerini bilgisayarınızın ana dizinindeki “.aws/config” dosyasından okur. Bu dizin Windows kullanıcıları için genellikle “C:\Users\[kullanıcı adınız]\.aws\config” olur.

Kullandığınız hesabın tanımlamalarını yapmak için önce “Security Credentials” sayfasına gidin.

Ardından açılan sayfada “Access Keys” butonuna tıklayıp yeni bir “aws_access_key_id” ve “aws_secret_access_key” oluşturun. Oluşturduğunuz bu iki key bilgisini config dosyasında “default” profili altına karşılık gelen yerlere yapıştırın.

Bu bilgilere erişimi olan herkes sizin hesabınızı kullanarak AWS kaynaklarını kullanabilir ve eksra ücret yansımasına neden olabilir. O yüzden bu bilgileri saklamanız ve kimseyle paylaşmamanız, github’ta public repo içerisinde yayınlamamanız önemlidir.
AWS ile işiniz bittiğinde oluşturduğunuz “Access Key” profilini silmenizi tavsiye ederim.

Projenin AWS CLI İle Deploy Edilmesi

Terminalde projenin src klasörü altında bulunan “LambdaDemo” klasörünün içerisine gidilir;

Aşağıdaki deploy komutu çalıştırılır;

 dotnet lambda deploy-function LambdaDemo

CLI sizden projenizi hangi AWS Region’ına deploy etmek istediğinizi soracaktır eğer config içerisinde bir region tanımı yapmadıysanız. Free Tier olarak kullandığımız için “us-east-1” yazıp ilerleyebilirsiniz. Diğer bölgelerde yapacağınız kullanımlar ücrete tabi olabilir.

Bir sonraki aşama olarak hangi yetki grubunda çalıştıracağınız soruluyor. Burada eğer varsa daha önce tanımladığınız bir profili de kullanabilirsiniz. Eğer yoksa da lambda için gereken profili hızlıca otomatik bir şekilde oluşturulmasını sağlayabilirsiniz.

Bunun için 6 numaralı AWSLambdaBasicExecutionRole şablonu işimizi görecektir.

Ardından lambdamız başarılı bir şekilde deploy edilip konfigurasyonu yapılacaktır.

Lambda’nın Test Edilmesi

AWS panelinde Lambda sayfasında kendi lambdamızı bulup içerisine girdiğinizde aşağıdaki Test Event alanından hızlıca tetikleme yapabilirsiniz.

Ben aşağıdaki gibi “Çaylak yazılımcı” mesajı gönderdim.

ve aşağıdaki gibi “ÇAYLAK YAZILIMCI” şeklinde büyük harflerde döndüğünü gördüm.

Lambda ile yapabileceğiniz örneklerin sonu yoktur. Bu makalede ana hatlarıyla bir C# lambda fonksiyonunun neler içermesi gerektiğini, nasıl AWS’e deploy edebileceğinizi ve C# lambda fonksiyonunuzu nasıl çalıştıracağınızı anlattım.

API Nedir?

Öncelikle API nedir diye merak ediyorsanız bu yazımızı okuyabilirsiniz; API Nedir?

RESTFul API Nedir?

RESTFul ile ilgili detaylara ve yaygın olarak kullanılan standartlara bu makalemizden ulaşabilirsiniz. Restful API Nedir?

API Call Nedir?

API Call, bir uygulamanın, bir API’ye (Application Programming Interface) erişerek ve API’yi oluşturan belirli işlevler veya hizmetler kullanarak veri alışverişi yapmasıdır. API Call, bir uygulamanın API’ye bir talep gönderdiği ve sonuç olarak API’den bir yanıt aldığı işlemi ifade eder.

API Economy Nedir?

API Economy (API Ekonomisi), işletmelerin ve geliştiricilerin, uygulamalar ve hizmetler arasında veri alışverişi ve işlevsellik sağlamak amacıyla API’lari kullanarak değer yaratma sürecidir. İşletmelerin hızlı bir şekilde ölçeklenebilir, esnek ve yenilikçi ürünler ve hizmetler sunmasına olanak tanır.

Örneğin bir market siparişi verdiğinizde kuryeyi haritadan takip edebiliyorsunuz. Burada Google’ın harita API’ı üzerinden farklı bir hizmet alınıp yenilikçi bir özellik sunulmuş olur.

API Endpoint Nedir?

API üzerinde belirli bir amaç için oluşturulmuş metodunuza verilen isimdir. API’ımız ile haberleşen uygulamalar bu endpointlerin isimlerini ve istek türlerini bilir, ona göre istekte bulunurlar.

API Integration Nedir?

İki veya daha fazla uygulamanın veya hizmetin API’lar aracılığıyla birbirleriyle iletişim kurarak veri ve işlevsellik paylaşmasını sağlayan bir süreçtir. Şirketlerin ve geliştiricilerin farklı sistemler ve uygulamalar arasında entegrasyon sağlayarak daha hızlı ve verimli çalışmalarını sağlar.

API Gateway Nedir?

API Gateway, API çağrılarını işleyen ve yönlendiren bir sunucu bileşenidir. API Gateway, uygulamaların ve hizmetlerin API’larına erişim sağlar ve aşağıdaki işlevleri yerine getirir:

1. Kimlik doğrulama ve yetkilendirme: API Gateway, gelen isteklerin kimlik doğrulama ve yetkilendirme süreçlerinden geçmesini sağlayarak güvenliği artırır.

2. Sürüm yönetimi: API Gateway, birden fazla API sürümü arasında istek yönlendirmesi yaparak sürüm yönetimini kolaylaştırır.

3. Oran sınırlama: API Gateway, API kullanımını sınırlayarak hizmetlerin kötüye kullanılmasını ve aşırı yüklenmesini önler.

4. Önbellekleme: API Gateway, istekleri önbelleğe alarak performansı artırır ve sunucu yükünü azaltır.

5. İzleme ve günlükleme: API Gateway, API kullanımı ve performansıyla ilgili günlük ve izleme bilgilerini toplar, analiz ve izleme için önemli bilgiler sunar.

API Lifecycle Nedir?

API Lifecycle, bir API’ın konsept aşamasından başlayarak tasarım, geliştirme, test, dağıtım, yönetim ve nihayetinde emeklilik aşamasına kadar geçirdiği süreçlerin tümüdür. API Lifecycle, API’lerin sürekli olarak geliştirilmesini, güncellenmesini ve optimize edilmesini sağlar.

API Key Nedir?

Genelde API’lar ile sadece yetkili uygulamaların ve kişilerin iletişimde olmasını isteriz. Bu sebeple çeşitli API güvenlik metotları geliştirilmiştir. Güvenlik önlemlerini bir kapı, API Key’i de bir anahtar olarak düşünebiliriz. API ile erişim sağlanmadan önce bu anahtar kontrol edilir ve yetkisiz işlemler önlenir.

Cache Nedir?

Kullanıcının talepte bulunduğu veriye daha hızlı ulaşması için kullanılan donanımsal ve yazılımssal çözümlerdir. Cache olarak tutulan veri aslında gerçek verinin kopyasıdır ve sadece read-only(okuma amaçlı)’dir.

Payload Nedir?

API request ve response’larında dönen dataya verilen isimdir. Genellikle JSON formatında olur fakat XML veya düz metin olarak dönen API’lar da olabilir.

Pagination Nedir?

Pagination(sayfalama), çok fazla kayıt içeren cevabı tek seferde dönmek yerine, gruplar halinde dönmemize verilen isimdir. Örneğin, üye listesini döndüğümüz bir API’da 100 kullanıcımız varsa bu 100 kullanıcıyı bir seferde dönmek yerine yirmişer yirmişer dönebiliriz.

Query Parameter Nedir?

API endpointinin sonuna eklediğimiz, genelde key-value şeklinde olan değerlerdir. Bu şekilde endpoint içerisine değer gönderebiliriz. Genellikle filtreleme amaçlı olarak kullanılmaktadır.

Rate Limiting Nedir?

API’ın belirlenen zaman aralığında karşılayabileceği ve işleyebileceği istek miktarıdır. Güvenlik amacıyla da kullanılmaktadır. Ayrıca maliyetli sorguların ve istekleri de kontrol altına almaktadır.

C#’ta özellikle listeler ve dizilerde işlem yapacağımız zaman sıklıkla kullandığımız foreach döngüsünün çalışma mantığına benzer olan bir de Parallel.ForEach döngüsü vardır. Klasik foreach’ten farkı, dizi elemanlarını sıra ile dönmek yerine tüm elemanları paralel task’lar oluşturup (CPU çekirdekleri uygun olduğu kadar) aynı anda işlenmesini sağlar.

Parallel.ForEach Nasıl Kullanılır?

System.Threading.Tasks namespace’i kullanacağımız zaman kodumuza referans olarak eklmemiz gerekir.

Döngüye uygun, tüm veri tiplerinde kullanabiliriz.

var numbers = new int[] { 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 };
Parallel.ForEach(numbers, num =>
{
    Console.WriteLine(num);
}); 

Yukarıdaki kodda 10 tane sayı içeren dizimizi Parallel.ForEach yardımıyla ekrana yazdırdık. Çıkan sonuca baktığımızda klasik döngülerden farklı olarak ekrana sayıları sıralı şekilde değil, paralel taskların tamamlanma sırasına göre yazdırıldığını göreceksiniz.

Kodu her çalıştırdığınızda farklı ekrana yazdırma sırası görürsünüz.

Ne zaman Parallel.ForEach Kullanmalıyız?

1. Bu döngünün sihirli bir kod satırı olduğunu kesinlikle düşünmemelisiniz. Çünkü klasik foreach’e göre aşırı yavaş kaldığı durumlar da olabilmekte. O koddaki senaryonuza göre dikkatli bir şekilde kullanmalısınız. Örneğin yukarıdaki gibi az elemanlı sabit bir dizinin elemanlarını ekrana yazdırmak için kullanılması pek tavsiye edilmez. Sadece kod syntax’ını basit şekilde anlatmak için bu şekilde gösterdim.

2. Büyük veri(Big Data) ile işlemler yapıyarsanız, binlik, milyonluk listelerde çalışmanız gerekiyorsa tercih edebilirsiniz.

3. Liste veya diz içindeki kayıtlarının sırasının bir önemi yoksa, her bir kayıt birbirinden bağımsız işlenebilirse tercih edebilirsiniz. (1 ve 2. maddeki koşulları da gözeterek)

4.Ortak paylaşılan bir veriye erişim yoksa tercih edilebilir. Eğer döngü içerisinde ortak bir sınıfa,db’yi vs kullanıyorsanız aynı anda bu veriye erişmeye çalışmak sistemde çakışmalara yol açabilir veya bu kadar isteği kaldırmayabilir.

5. Döngü içerisinde yeni obje ve büyük değişkenler oluşturmuyorsanız tercih edilebilir. Diğer türlü aynı anda bu objeleri oluşturmak bellekte ani ve yüksek bir alan ihtiyacı oluşturacağı için sistem belleği bu yükü kaldıramayabilir.

6. Döngü içindeki elemanların işlenme sıralarının bir önemi yoksa tercih edilebilir. (önceki maddeleri de dikkate alarak)

Sonuç olarak, Parallel.ForEach, büyük döngülerde kodunuzu hızlandırabilecek önemli bir alternatif olabilir, ancak yanlış kullanıldığında kodunuzu yavaşlatabilir ve hatta sistemde kitlenmelere yol açabilir. Kodunuzdaki durumu değerlendirip bilinçli bir şekilde kullanıldığında ciddi performans artışları sağlayabilir. Bu nedenle, ihtiyacınıza ve projenizin gereksinimlerine göre foreach veya Parallel.ForEach’i tercih etmelisiniz.

Öncelikle aşağıdaki kodu bir inceleyelim. İç içe geçen ifler, birbirine bağlı koşullar kod okunurluğunu zorlaştırmakta. Ayrıca zamanla gelebilecek yeni eklemelerle içinden çıkılmaz, karmaşık bir hale gelebilir kodumuz.

public String returnResponse(ObjectA argument1, ObjectB argument2) {
	if (argument1.isValid()) {
		if (argument2.isValid()) {
			ObjectA otherVal1 = doSomeStuff(argument1, argument2)

			if (otherVal1.isValid()) {
				ObjectB otherVal2 = doAnotherStuff(otherVal1)

				if (otherVal2.isValid()) {
					return “Response”;
				} else {
					throw new Exception();
				}
			} else {
				throw new Exception();
			}
		} else {
			throw new Exception();
		}
	} else {
		throw new Exception();
	}
}

Bunun yerine, cevap dönebildiğimiz yerlerde cevabı dönsek, daha okunur ve bakımı daha kolay bir kod yazmış oluruz.

Yukarı verdiğimiz örnek kodu şimdi “early return” prensibine göre düzenleyelim.

public string ReturnResponse(ObjectA argument1, ObjectB argument2)
{
    if (!argument1.IsValid())
    {
        throw new Exception();
    }

    if (!argument2.IsValid())
    {
        throw new Exception();
    }

    ObjectA otherVal1 = DoSomeStuff(argument1, argument2);
    if (!otherVal1.IsValid())
    {
        throw new Exception();
    }

    ObjectB otherVal2 = DoAnotherStuff(otherVal1);
    if (!otherVal2.IsValid())
    {
        throw new Exception();
    }

    return “Response”;
}

Bu şekilde yukarıdan aşağı inildikçe anlaması daha kolay ve yeni eklemelere daha açık bir kod yazmış olduk.

Early Return’ün Avantajları

• Kodun Daha Anlaşılır Olması: Early return, kodun daha düzenli ve anlaşılır olmasına yardımcı olur. Koşullar, hemen dönüş yapıldığında daha az iç içe geçer.

• Performans Artışı: Early return, gereksiz işlemlerin yapılmasını engelleyerek performansı artırır. Koşulun hemen sağlanması durumunda gereksiz hesaplamalar yapılmaz.

• Hata Yakalama: Hataların erken yakalanmasına olanak tanır. Hata koşulları hemen tespit edilir ve işlem sonlandırılır.

Cloudflare

Cloudflare, web performansını artırmak, güvenliği sağlamak ve internet trafiğini optimize etmek için çeşitli hizmetler sunan küresel bir teknoloji şirketidir. 2009 yılında kurulan Cloudflare, dünya genelinde milyonlarca web sitesi ve uygulamaya hizmet vermektedir. Şirketin misyonu, interneti daha hızlı, güvenli ve güvenilir hale getirmektir.

Cloudflare’ın temel hizmetleri arasında içerik dağıtım ağı (CDN), DDoS saldırı koruması, internet güvenliği çözümleri ve sunucusuz (serverless) uygulama geliştirme araçları yer almaktadır. Bu hizmetler, web sitelerinin ve uygulamaların performansını artırmak ve güvenliklerini sağlamak için tasarlanmıştır.

Son zamanlarda sunduğu serverless çözümler ile de çeşitli konularda Vercel, AWS ve Azure’a alternatif olmuştur.

Cloudflare’ın Popüler Servisleri

1. Content Delivery Network (CDN)

   Cloudflare’ın CDN hizmeti, web içeriğinizi dünya genelindeki veri merkezleri arasında dağıtarak, kullanıcıların içeriğe en yakın veri merkezinden erişmesini sağlar. Bu, sayfa yükleme sürelerini azaltır ve kullanıcı deneyimini iyileştirir.

2. DDoS KorumasıCloudflare, dağıtılmış hizmet reddi (DDoS) saldırılarına karşı güçlü koruma sağlar. Bu hizmet, büyük hacimli saldırıları tespit eder ve engeller, böylece web sitenizin çevrimdışı olmasını önler.

1. Web Application Firewall (WAF) - Web Uygulama Güvenlik Duvarı

   Cloudflare’ın WAF hizmeti, web uygulamalarını çeşitli saldırılara karşı korur. SQL enjeksiyonu, XSS (Cross-Site Scripting) ve diğer yaygın web saldırılarına karşı önlemler alır.

2. Argo Smart Routing

   Argo, internet trafiğinizi en hızlı ve en güvenilir yollar üzerinden yönlendirir. Bu, sayfa yükleme sürelerini daha da azaltır ve genel internet performansını artırır.

3. Cloudflare Workers

1. Sunucusuz (serverless) çalışma ortamı sağlayan Cloudflare Workers, geliştiricilerin küresel olarak dağıtılmış uygulamalar oluşturmasını sağlar. Bu platform, ölçeklenebilir ve performanslı uygulamalar geliştirmeyi kolaylaştırır.

2. Cloudflare KV

   Küresel olarak dağıtılmış bir anahtar-değer depolama çözümü olan Cloudflare KV, verilerin hızlı ve düşük gecikme süreleriyle erişilmesini sağlar. Özellikle Cloudflare Workers ile entegre çalışarak sunucusuz uygulamalar için mükemmel bir çözüm sunar. Daha detaylı anlattığım makaleye buradan ulaşabilirsiniz.

3. SSL/TLS Sertifikaları

   Cloudflare, web siteleri için ücretsiz ve otomatik SSL/TLS sertifikaları sağlar. Bu, veri iletimini şifreleyerek güvenliği artırır ve kullanıcıların web sitenize güvenle erişmesini sağlar. TLS’ile ilgili daha fazla bilgi için buradaki makaleme bir göz atabilirsiniz.

4. Analytics - Analitik

   Cloudflare, web trafiği, güvenlik tehditleri ve performans metrikleri hakkında ayrıntılı analizler sunar. Bu, web sitenizin performansını ve güvenliğini izlemeyi ve iyileştirmeyi kolaylaştırır.

5. Stream - Video Akış Hizmeti

   Cloudflare Stream, video içeriğini hızlı ve güvenli bir şekilde sunmak için tasarlanmış bir hizmettir. Video barındırma, kodlama ve dağıtım süreçlerini basitleştirir.

6. D1 - Serverless Database
   Cloudflare Workers üzerine çalıştırdığınız uygulamanızın DB’ini de burada oluşturabilir veya herhangi bir projenizin de database’ini buraya bağlayabilirsiniz. Günlük 5 milyon okuma ve 100.000 yazma isteği ile ücretsiz kullanabilirsiniz.

7. Durable Objects
   Paylaşımlı uygulama ve dosyalar, chat, kullanıcı sessionları ve multiplayer oyunlarınıza ait datalarınızı yüksek hızlarda bu servis ile yönetebilirsiniz.

C# programlama dilindeki ToTitleCase metodu, metin işleme işlerinde oldukça kullanışlı bir özelliktir. Bu metot, verilen bir metni “başlık” haline getirir, yani her kelimenin ilk harfini büyük yapar ve diğer harfleri küçük bırakır. Bu, özellikle kullanıcıların girdiği metinleri düzenlemek veya görüntülemek için yaygın bir gereksinimdir.

ToTitleCase Kullanımı

C# ile ToTitleCase metodunu kullanmak oldukça basittir. İşte bir örnek:

class Program
{
    static void Main()
    {
        var text = “merhaba dünya!”;

        var textInfo = CultureInfo.CurrentCulture.TextInfo;
        var baslikHali = textInfo.ToTitleCase(text);

        Console.WriteLine(baslikHali); // “Merhaba Dünya!”
    }
}